လစ်ဗျားနိုင်ငံ Sirte မြို့အနီး ISIS အဖွဲ့က Coptic ခရစ်ယာန် ၂၁ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ် မြန်မာဘာသာ

အထက်မှာ ရှင်းပြခဲ့တဲ့ **လစ်ဗျားနိုင်ငံ Sirte မြို့အနီး ISIS အဖွဲ့က Coptic ခရစ်ယာန် ၂၁ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်**ကို မြန်မာဘာသာဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဘာသာပြန်ပေးပါမယ်။

## ၂၀၁၅ ခုနှစ် လစ်ဗျားနိုင်ငံရှိ Coptic ခရစ်ယာန် ၂၁ ဦး သတ်ဖြတ်ခံရမှု

ဒီဖြစ်ရပ်ဟာ ၂၀၁၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း လစ်ဗျားနိုင်ငံအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေကြားမှာ **ISIS (Islamic State)** အဖွဲ့က ခရစ်ယာန်တွေကို ပစ်မှတ်ထားပြီး ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ လူသတ်မှုတွေထဲက အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

### ဘာတွေဖြစ်ခဲ့သလဲ

သေဆုံးခဲ့သူတွေဟာ **ခရစ်ယာန် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား ၂၁ ဦး** ဖြစ်ပါတယ်။ အများစုက အီဂျစ်နိုင်ငံသား **Coptic Orthodox ခရစ်ယာန်များ** ဖြစ်ပြီး၊ တစ်ဦးကတော့ ဂါနာနိုင်ငံသား ခရစ်ယာန်တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။

သူတို့ဟာ မိသားစုတွေကို ထောက်ပံ့ဖို့အတွက် လစ်ဗျားနိုင်ငံမှာ အလုပ်လာလုပ်နေကြတဲ့ သာမန်အလုပ်သမားတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ မှတ်တမ်းတွေအရ ISIS အဖွဲ့က သူတို့ကို **၂၀၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလနဲ့ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအတွင်း ဖြစ်ရပ်နှစ်ခုမှာ ပြန်ပေးဆွဲခဲ့တာ** ဖြစ်ပါတယ်။

**၂၀၁၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့**မှာ ISIS ရဲ့ လစ်ဗျားအဖွဲ့ခွဲက ဖမ်းဆီးထားတဲ့ လူတွေကို ပင်လယ်ကမ်းခြေတစ်ခုမှာ ဒူးထောက်ထိုင်နေစေပြီး နောက်ပိုင်းမှာ သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ ဗီဒီယိုကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

ISIS က သူတို့ဟာ **ခရစ်ယာန်များဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပစ်မှတ်ထားခံရသူများ** ဖြစ်ကြောင်း ဗီဒီယိုထဲမှာ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

### ဘာကြောင့် သူတို့ လစ်ဗျားမှာ အလုပ်လုပ်နေကြသလဲ

ဒီအချက်ကလည်း ဖြစ်ရပ်ကို နားလည်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

**Muammar Gaddafi** အစိုးရ ပြုတ်ကျပြီးနောက် ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှစပြီး လစ်ဗျားနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံရေးနဲ့ စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် လုံခြုံရေးအခြေအနေ မကောင်းတော့သော်လည်း အီဂျစ်နိုင်ငံသား အလုပ်သမားအများအပြားဟာ အလုပ်အကိုင်အတွက် လစ်ဗျားနိုင်ငံကို ဆက်လက်သွားရောက်ခဲ့ကြပါတယ်။

သေဆုံးခဲ့သူအများစုဟာ အီဂျစ်နိုင်ငံ **Upper Egypt ရှိ Minya Governorate** ဒေသက လာသူတွေ ဖြစ်ပြီး စစ်သားတွေ၊ နိုင်ငံရေးသမားတွေ မဟုတ်ဘဲ သာမန်အလုပ်သမားတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။

ထို့ကြောင့် ဒီဖြစ်ရပ်ဟာ လစ်ဗျားပြည်တွင်းစစ်နဲ့ လုံခြုံရေးပျက်ပြားမှုအတွင်း **ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေ ဘယ်လောက်အထိ အန္တရာယ်ရှိနိုင်သလဲ** ဆိုတာကိုလည်း ပြသခဲ့ပါတယ်။

### အီဂျစ်အစိုးရရဲ့ တုံ့ပြန်မှု

ဗီဒီယို ထုတ်ပြန်ပြီး မကြာမီမှာပဲ **အီဂျစ်စစ်တပ်က လစ်ဗျားနိုင်ငံအတွင်း ISIS ပစ်မှတ်တွေကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်**။

အီဂျစ်အစိုးရက အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုတွေဟာ ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရတဲ့ အီဂျစ်နိုင်ငံသားတွေအတွက် တုံ့ပြန်မှုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

နိုင်ငံတကာမှာလည်း ဒီသတ်ဖြတ်မှုကို ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချခဲ့ကြပါတယ်။

### သူတို့ရဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေ ဘာဖြစ်သွားသလဲ

သူတို့ရဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေကို ချက်ချင်းပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပါဘူး။

ISIS ကို Sirte မြို့ကနေ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှာ တိုက်ထုတ်ပြီးနောက် လစ်ဗျားအာဏာပိုင်တွေက **၂၀၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှာ ပင်လယ်ကမ်းခြေအနီးရှိ မြေမြှုပ်ထားတဲ့နေရာတစ်ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်**။

DNA စစ်ဆေးမှုတွေပြုလုပ်ပြီးနောက် သေဆုံးသူတွေကို အတည်ပြုဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

**၂၀၁၈ ခုနှစ် မေလမှာ** အီဂျစ်နိုင်ငံသားတွေရဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေကို အီဂျစ်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး **Coptic Orthodox Church ရဲ့ Pope Tawadros II** က လက်ခံခဲ့ပါတယ်။

Coptic Orthodox Church က ဒီ ၂၁ ဦးကို **ယုံကြည်ခြင်းအတွက် အသက်ပေးသွားသူများ (martyrs)** အဖြစ် အထိမ်းအမှတ်ပြုပါတယ်။

### “Jesus, I love you” ဆိုတဲ့ နောက်ဆုံးစကား

သင်ပို့ထားတဲ့ပုံထဲမှာ—

> **“Jesus, I love you.”**
> “ယေရှု၊ ကိုယ်တော်ကို ကျွန်ုပ်ချစ်ပါတယ်”

လို့ သူတို့ရဲ့ နောက်ဆုံးစကားအဖြစ် ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒီအကြောင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး အရေးကြီးတဲ့ ခွဲခြားချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။

မူရင်း ISIS ဗီဒီယိုထဲမှာ သေဆုံးသူအချို့က သေဆုံးခါနီးမှာ **Jesus (ယေရှု)** ကို ခေါ်ဆိုကြောင်း မှတ်တမ်းများရှိပါတယ်။ Coptic Church ရဲ့ အစဉ်အလာမှာလည်း သူတို့ဟာ ခရစ်တော်ကို ယုံကြည်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရင်း သေဆုံးခဲ့သူများအဖြစ် အမှတ်တရပြုထားပါတယ်။

သို့သော် **“Jesus, I love you” ဆိုတဲ့ စကားကို ၂၁ ဦးလုံးက အတိအကျ အဲဒီစကားလုံးတွေနဲ့ ပြောခဲ့တယ်** ဆိုတာကို သီးခြားလွတ်လပ်တဲ့ ခေတ်ပြိုင်အထောက်အထားများနဲ့ အတည်ပြုဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။

ဒါကြောင့်—

**“သူတို့ထဲက အချို့က သေဆုံးခါနီးမှာ ယေရှုကို ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်”** ဆိုတာက ပိုမိုခိုင်မာတဲ့ မှတ်တမ်းရှိတဲ့အချက် ဖြစ်ပြီး၊ **“၂၁ ဦးလုံးရဲ့ နောက်ဆုံးစကားက ‘Jesus, I love you’ ဖြစ်တယ်”** ဆိုတာကတော့ နောက်ပိုင်းမှာ ပျံ့နှံ့လာတဲ့ Coptic ခရစ်ယာန်အမှတ်တရဖော်ပြချက်အဖြစ် နားလည်သင့်ပါတယ်။

### သမိုင်းအရ အရေးကြီးတဲ့အချက်

ဒီသတ်ဖြတ်မှုဟာ တစ်ဦးတစ်ယောက်က သီးခြားကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ **ISIS ရဲ့ လစ်ဗျားအဖွဲ့ခွဲက ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဗီဒီယိုရိုက်ကူးပြီး ဝါဒဖြန့်ချိရေး (propaganda) အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်** ဖြစ်ပါတယ်။

သူတို့ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ထဲမှာ—

* ခရစ်ယာန်တွေကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်း
* အီဂျစ်နိုင်ငံကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်း
* နိုင်ငံတကာကို ISIS ရဲ့ အင်အားကို ပြသခြင်း
* လစ်ဗျားနိုင်ငံအတွင်း ISIS ရဲ့ တည်ရှိမှုကို ဝါဒဖြန့်ခြင်း

တို့ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

နောက်ပိုင်းမှာ လစ်ဗျားတရားရုံးကလည်း ISIS ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေနဲ့ ဒီသတ်ဖြတ်မှုမှာ ပါဝင်ခဲ့သူများကို တရားစွဲဆိုခဲ့ပြီး **၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ လူ ၂၃ ဦးကို သေဒဏ်၊ ၁၄ ဦးကို ထောင်ဒဏ်တစ်သက်** ချမှတ်ခဲ့ကြောင်း အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ မှတ်တမ်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

**အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့်** — သင်ပို့ထားတဲ့ပုံက ရည်ညွှန်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်ဟာ အမှန်တကယ်ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ **၂၀၁၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်၊ လစ်ဗျားနိုင်ငံ Sirte အနီး ISIS က Coptic ခရစ်ယာန် ၂၁ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်** ဖြစ်ပါတယ်။ ပုံထဲက “၂၁ ဦးလုံးက ‘Jesus, I love you’ လို့ ပြောခဲ့တယ်” ဆိုတဲ့ အသေးစိတ်ကိုတော့ သီးခြားအတည်ပြုထားတဲ့ သမိုင်းမှတ်တမ်းအဖြစ် သတိထားပြီး ဖတ်သင့်ပါတယ်။