https://chatgpt.com/share/6acbf67e-dc70-83e9-af13-a9cd4d158ce0မိုဟာမက်၏ဓားပြတိုက်လုယက်မှုကြောင့်ဖြစ်ပွားခဲ့ရသော ပထဆုံးဦးဆုံးသော ကျူးကျော်စစ်ပွဲအကြောင်း။# ဘဒရ်စစ်ပွဲ (Battle of Badr, အေဒီ ၆၂၄ ခုနှစ်) — သမိုင်းနောက်ခံဘဒရ်စစ်ပွဲသည် အစ္စလာမ်သမိုင်းအစောပိုင်းကာလတွင် အရေးအကြီးဆုံး စစ်ရေးပဋိပက္ခများအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းစစ်ပွဲသည် အေဒီ ၆၂၄ ခုနှစ် (အစ္စလာမ်ပြက္ခဒိန်အရ ဟစ်ဂျရီ ၂ ခုနှစ်) တွင် အာရေဗျကျွန်းဆွယ်ရှိ မဒီနာမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်၊ ဘဒရ်ရေတွင်းများအနီး၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ဤစစ်ပွဲကို နားလည်ရန် မိုဟာမက် (Muhammad) သည် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် မည်သို့ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်၊ မဒီနာရှိ မွတ်စလင်များနှင့် မက္ကာရှိ ကူရိုက်ရှ် (Quraysh) မျိုးနွယ်စုတို့အကြား ပဋိပက္ခ မည်သို့ဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်၊ ထို့ပြင် အစ္စလာမ်ဘာသာဆိုင်ရာ မူရင်းရင်းမြစ်များတွင် ထိုအကြောင်းအရာကို မည်သို့ဖော်ပြထားသည်တို့ကို လေ့လာရန် လိုအပ်သည်။## ၁။ နောက်ခံသမိုင်း — မက္ကာမှ မဒီနာသို့[Kisah Abdullah bin Masud, Orang Pertama Lantunkan Al-Qur'an di Depan Umum | IDN Times](https://images.openai.com/static-rsc-4/Zu9KBQHqRBxGEI1DsbVOnOmcVYk1fN9xwFAAOS7AgIG4DILfe6LHfMySdoBIhx-mzrsRD2pTyi-VdqRcM_QaWE3-hXUlMQ-5VUXa8oIAFFjGzQ-JRw23piTV0zUJNmnmlPaW1HhKN2u9F_x90SptMsk_zs2jJ_k-Q6xJ-1ybvYQ?purpose=inline)[Kisah Rukanah, Jagoan Gulat Quraisy yang Dikalahkan Rasulullah | IDN Times](https://images.openai.com/static-rsc-4/ZxBM6ptLbP_7V8OkTwvr7uRrWL_ZfXUkHTId5LFVmaz5gMuJJmsZZQcZZjhBjqNhaRhk0zeLzItTqa-6KJsGgAgrwKgcXqGqar9EPDdkzaltvAP_nXPg8s0tIWDdUOlHBFhmGC3fBvHrb61rKumYYppy-nns9Wl3N8YOA4H8Nvw?purpose=inline)[Sejarah Perang Badar dalam Islam | Popmama.com](https://images.openai.com/static-rsc-4/2s1KpOsFWTL3Z3u-50kAJvZICxjD-YCk-iP01iKdmr2H1UmIJCnjXaWpj_x5HbMJu-4bqmNXdI1tE92egj5FFSo2ghOhbPTvliZVJSfEaqAYxb_nthuyX1fR2Fjg50rsmmhPH8cDtw4Wc94n7A3JW69T_yMOvZ-grb_9PVEU_d8?purpose=inline)8\- အေဒီ ၆၁၀ ခုနှစ်ခန့် — အစ္စလာမ်အစဉ်အလာအရ မိုဟာမက်သည် မက္ကာမြို့အနီး၌ ကောင်းကင်တမန် ဂျီဘရီလ် (Gabriel) မှတစ်ဆင့် ပထမဆုံး ဗျာဒိတ်တော်ကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘုရားသခင်တစ်ပါးတည်းကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ရန် စတင်ဟောကြားခဲ့သည်။\- အေဒီ ၆၁၃–၆၂၂ ခုနှစ်များ — မိုဟာမက်၏ ဟောကြားချက်များကြောင့် မက္ကာရှိ ကူရိုက်ရှ်မျိုးနွယ်စုဝင်အချို့နှင့် ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အစ္စလာမ်ရင်းမြစ်များတွင် အစောပိုင်းမွတ်စလင်အချို့သည် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။\- အေဒီ ၆၂၂ ခုနှစ် — မိုဟာမက်နှင့် သူ၏နောက်လိုက်များသည် မက္ကာမှ မဒီနာသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။ ဤပြောင်းရွှေ့မှုကို ဟစ်ဂျရာ (Hijra) ဟု ခေါ်ပြီး အစ္စလာမ်ပြက္ခဒိန်၏ အစအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။\- အေဒီ ၆၂၄ ခုနှစ် — မဒီနာရှိ မွတ်စလင်အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် မက္ကာရှိ ကူရိုက်ရှ်မျိုးနွယ်စုတို့အကြား တင်းမာမှုများသည် ဘဒရ်စစ်ပွဲအထိ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ဤပဋိပက္ခတွင် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ သဘောထားကွဲလွဲမှုများ၊ နိုင်ငံရေးအာဏာပြိုင်ဆိုင်မှုများ၊ ဟစ်ဂျရာနှင့် ဆက်စပ်သော ပစ္စည်းဥစ္စာဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများနှင့် အသိုင်းအဝိုင်းနှစ်ခုအကြား ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော ရန်လိုမှုများ ပါဝင်ခဲ့သည်။## ၂။ ဘဒရ်စစ်ပွဲ ဘာကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သနည်း။[The Battle of Badr: غزوة بدر – Wajibad](https://images.openai.com/static-rsc-4/ktkfW9IdpBXdO-b5DdBFFUI1JifX4uK8zqHhkHcbGGOOdpSJkEKv98DiMMt8jruPM3mc21Su5jVtdmbgmVPaZEesmFohV6lNUGzSbpJGF6HB2L0ETIw_2HRH0tzIIz78etAYgr-FFZJwBPpakDBVck8s5HZ64M2bA1imFgs_cMQ?purpose=inline)[wajibad.wordpress.com](https://wajibad.wordpress.com/2013/08/12/the-battle-of-badr-%D8%BA%D8%B2%D9%88%D8%A9-%D8%A8%D8%AF%D8%B1/)စစ်ပွဲဖြစ်ပွားရန် တိုက်ရိုက်အကြောင်းရင်းမှာ ဆီးရီးယားဒေသမှ ပြန်လာသော မက္ကာကုန်သည်များ၏ ကုန်သွယ်ရေးယာဉ်တန်းကြီးတစ်ခုကို မိုဟာမက်က ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်သိမ်းယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။အဓိကဖြစ်ရပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။၁။ ကုန်သွယ်ရေးယာဉ်တန်း — ကုန်သွယ်ရေးယာဉ်တန်းကို အဘူဆူဖျန် အိဗ်န် ဟာရ်ဘ် (Abu Sufyan ibn Harb) က ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ယာဉ်တန်းတွင် မက္ကာကုန်သည်များပိုင် တန်ဖိုးကြီးကုန်ပစ္စည်းများ ပါဝင်ခဲ့သည်။၂။ မွတ်စလင်တပ်ဖွဲ့၏ ချီတက်မှု — မိုဟာမက်သည် ကုန်သွယ်ရေးယာဉ်တန်းကို ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ရန် လူဦးရေ ၃၀၀ မှ ၃၁၅ ခန့်ပါဝင်သော တပ်ဖွဲ့တစ်ခုကို စုစည်းခဲ့သည်။၃။ ယာဉ်တန်း လွတ်မြောက်သွားခြင်း — အဘူဆူဖျန်သည် အန္တရာယ်ကို ကြိုတင်သိရှိခဲ့သဖြင့် လမ်းကြောင်းပြောင်းကာ မက္ကာသို့ အကူအညီတောင်းခံခဲ့သည်။၄။ မက္ကာတပ်ဖွဲ့၏ ထွက်ခွာလာမှု — ကူရိုက်ရှ်တို့သည် လူဦးရေ ၁,၀၀၀ ခန့်ရှိသော တပ်ဖွဲ့တစ်ခုကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။၅။ စစ်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်း — ကုန်သွယ်ရေးယာဉ်တန်း လွတ်မြောက်သွားသော်လည်း မက္ကာတပ်ဖွဲ့သည် ဘဒရ်ဘက်သို့ ဆက်လက်ချီတက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အေဒီ ၆၂၄ ခုနှစ် မတ်လခန့်တွင် တပ်ဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့သည် ဘဒရ်၌ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။သမိုင်းဆိုင်ရာ အရေးကြီးသည့်အချက်မှာ မွတ်စလင်များသည် အစပိုင်းတွင် မက္ကာတပ်ဖွဲ့ကြီးနှင့် တိုက်ပွဲဆင်နွှဲရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်းထက် ကုန်သွယ်ရေးယာဉ်တန်းကို ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ယာဉ်တန်း လွတ်မြောက်သွားပြီးနောက် အခြေအနေများကြောင့် အဓိကစစ်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်။## ၃။ တပ်အင်အားနှင့် စစ်ပွဲရလဒ်[Perang Badar: Kisah 313 Pasukan Mengalahkan 1000 Quraisy, Mukjizat atau Kebetulan? - Warta Lombok](https://images.openai.com/static-rsc-4/I-xDdTUFvAhVwH6NAaADHYIN_NhFOjigi7eRLkUU3hGgi-Mx1BHrlDVgBeVplnb1t0ePJu41OoT6IasB-I3K_dZNhgfc4CFvnjwU7jif_ndHCdPOzwEgFNWXKqUscIi4fruktYIOIQDWFLVtyNr9wn8NLPwqMgJNhnq-s1uymB0?purpose=inline)မိုဟာမက်၏ မွတ်စလင်တပ်ဖွဲ့# လူဦးရေ ၃၀၀–၃၁၅ ခန့်မွတ်စလင်တပ်ဖွဲ့သည် ရန်သူထက် အင်အားသိသိသာသာ နည်းပါးခဲ့သည်။ ရိုးရာသမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် မြင်းနှင့် အခြားစစ်ရေးအရင်းအမြစ်များလည်း အကန့်အသတ်ရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။[Before the Prophet: How Mecca Became the Richest City in Arabia - Unpacked History](https://images.openai.com/static-rsc-4/ZWyOZ4nUFETfi8ut9OdxdaQzgrjR5oA8QefYMoyZmC_Z-n-g-mtEvta_MFlJyLgT9Ct3LuYmXrpMzqYK0w012XlugZEutX0FsKpUzKGOGU04KmBeiKhH2vNAK8z_KyiKPr2GB1xcDNy6KwN3LGaNkSvZT1JXQFc4P5iyrFG-KtQ?purpose=inline)မက္ကာရှိ ကူရိုက်ရှ်တပ်ဖွဲ့# လူဦးရေ ၁,၀၀၀ ခန့်မက္ကာတပ်ဖွဲ့သည် အင်အားပိုမိုကြီးမားပြီး အဘူဂျဟ်လ် (Abu Jahl) ဟု လူသိများသော အမ်ရ် အိဗ်န် ဟိရှမ် (Amr ibn Hisham) အပါအဝင် ကူရိုက်ရှ်ခေါင်းဆောင်များ ပါဝင်ခဲ့သည်။စစ်ပွဲသည် မွတ်စလင်များ၏ အောင်ပွဲဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ရိုးရာအစ္စလာမ်သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ—- မက္ကာဘက်မှ လူ ၇၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။- မက္ကာဘက်မှ လူ ၇၀ ခန့် အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။- မွတ်စလင်ဘက်မှ လူ ၁၄ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ဤကိန်းဂဏန်းများသည် ရှေးဟောင်းသမိုင်းမှတ်တမ်းများနှင့် အစ္စလာမ်အစဉ်အလာရင်းမြစ်များမှ ရရှိထားသော အချက်အလက်များဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်နည်းလမ်းများဖြင့် သီးခြားအတည်ပြုထားသည့် အသေအပျောက်စာရင်းများဟု မယူဆသင့်ပါ။## ၄။ ကုရ်အာန်ကျမ်းတွင် ဘဒရ်စစ်ပွဲကို မည်သို့ဖော်ပြထားသနည်း။ဘဒရ်စစ်ပွဲအကြောင်းကို ကုရ်အာန်ကျမ်း၊ အထူးသဖြင့် စူရာ အလ်အန်ဖာလ် (Surah Al-Anfal၊ အခန်း ၈) တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။\- ကုရ်အာန် ၈:၇ — ယုံကြည်သူများသည် အုပ်စုနှစ်စုအနက် တစ်စုကို မိမိတို့ရရှိမည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အစ္စလာမ်ဘာသာရေးအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များအရ ဤအချက်သည် ကုန်သွယ်ရေးယာဉ်တန်းနှင့် ရန်သူတပ်ဖွဲ့တို့ကို ရည်ညွှန်းသည်။\- ကုရ်အာန် ၈:၁၇ — စစ်ပွဲ၏ရလဒ်တွင် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်နှင့် အကူအညီကို အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။\- ကုရ်အာန် ၈:၄၁ — စစ်ပွဲမှရရှိသော ပစ္စည်းဥစ္စာများကို မည်သို့ခွဲဝေရမည်ဆိုသည့် အကြောင်းအရာကို ဆွေးနွေးထားသည်။မွတ်စလင်ယုံကြည်သူများအတွက် ဘဒရ်အောင်ပွဲသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်က ပေးသနားသော အောင်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ သမိုင်းပညာရှင်တစ်ဦးအနေဖြင့် ထိုဘာသာရေးယုံကြည်ချက်ကို ဖော်ပြနိုင်သကဲ့သို့ စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအခြေအနေများကိုလည်း သီးခြားလေ့လာနိုင်သည်။## ၅။ စစ်ပွဲအပြီး ဘာတွေဖြစ်ပွားခဲ့သနည်း။ဘဒရ်စစ်ပွဲ၏ အကျိုးဆက်များသည် စစ်မြေပြင်အတွင်း၌သာ ရပ်တန့်မသွားခဲ့ပါ။\- နိုင်ငံရေးဩဇာ တိုးလာခြင်း — အောင်ပွဲကြောင့် မိုဟာမက်၏ မဒီနာရှိ နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေးဩဇာ ပိုမိုခိုင်မာလာခဲ့သည်။ အာရေဗျဒေသရှိ အခြားအုပ်စုအချို့အကြားတွင်လည်း သူ၏ဂုဏ်သတင်း တိုးတက်လာခဲ့သည်။\- မက္ကာဘက်၏ ဆုံးရှုံးမှု — ကူရိုက်ရှ်တို့သည် အရေးပါသော ခေါင်းဆောင်အချို့ကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး ဂုဏ်သိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုလည်း ရှိခဲ့သည်။\- စစ်သုံ့ပန်းများ — ဖမ်းဆီးခံရသူများကို ရွေးနုတ်ကြေးပေး၍ ပြန်လွှတ်ခြင်း၊ လွှတ်ပေးခြင်း စသည်ဖြင့် မတူညီသော နည်းလမ်းများဖြင့် ဆက်ဆံခဲ့ကြသည်။ လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ဖြစ်ရပ်အသေးစိတ်များမှာ မှတ်တမ်းအလိုက် ကွဲပြားနိုင်သည်။\- နောက်ထပ်စစ်ပွဲများ — ပဋိပက္ခသည် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အေဒီ ၆၂၅ ခုနှစ်တွင် မက္ကာနှင့် မဒီနာအင်အားစုများအကြား အုဟုဒ်စစ်ပွဲ (Battle of Uhud) ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။## ၆။ ဆက်လက်လေ့လာရန် သမိုင်းရင်းမြစ်များဤအကြောင်းအရာကို ဘာသာရေးနှင့် သမိုင်းပညာရှင်များ၏ အမြင်များမှတစ်ဆင့် ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ လေ့လာနိုင်ပါသည်။[The Quran does not bore people. | Questions on Islam](https://images.openai.com/static-rsc-4/2uRonf5BuOtolq4YwlEHFbSMvVuViphgr1cRhTBk2n2LOQRl0eBOvAWJT06DcSZBmC2MBOtp1JZ0QIeynLBqe6kfEYblN0PVRpw_062tmUzxQ9Be-ebcK-0BjK1Yu_MxiLYyS_AetDfGd6F3sG7BQbmhw4jmrXyRpsZC6kYh-Jk?purpose=inline)၁။ ကုရ်အာန်ကျမ်း — စူရာ အလ်အန်ဖာလ်ဘဒရ်စစ်ပွဲနှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု အစဉ်အလာအရ ယူဆထားသော ကျမ်းပိုဒ်များ ပါဝင်သည့် မူရင်းဘာသာရေးကျမ်းဖြစ်သည်။[စူရာ အခန်း ၈ ကို ဖတ်ရှုရန်](https://quran.com/8)[Muhammad at Medina by William Montgomery Watt: Very Good Hardcover (1966) | Joseph Burridge Books](https://images.openai.com/static-rsc-4/zHQR6Ts74mKBCK8xOejz-O_wQyrxi-VGAbF7yAGBjPS8tU8AGTZw4OPgCfuaxoOtJhdtSHLcX0bseRp701geX9-P2k6lHWEzQfvp6kRtRoivbGs8mdbu7boFVdikPsrdpH7P7l_fKFjnlKLPzlUdKMi-TN84maYzSdK0-gpOaVg?purpose=inline)၂။ W. Montgomery Watt — Muhammad at Medina (၁၉၅၆)မိုဟာမက်၏ မဒီနာခေတ် နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို လေ့လာထားသော ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာအုပ်ဖြစ်သည်။[စာကြည့်တိုက်များတွင် ရှာဖွေရန်](https://search.worldcat.org/search?q=Muhammad+at+Medina+W.+Montgomery+Watt)[Savaştan öte bedir- infografik | MURAT GÖKÇE](https://images.openai.com/static-rsc-4/BPZCZfz4crkrJekdfkP5Iv2yQaP3FAN_qDcCHnF5HIyHn4HIkhDob3BpsrilHpQn6i0tidqOe-k9-wUIvH_7t-ljfPERa6LuD94zleSm7mgZYe_ywRldFRA-qWB6yf6k7cnmmqnwY5KyKfYzyh-Q_n40KuQ5HbqrP_vI71W_jVM?purpose=inline)၃။ Encyclopaedia Britannica — Battle of Badrစစ်ပွဲဖြစ်ပွားသည့် အချိန်၊ နောက်ခံအကြောင်းရင်းနှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ အရေးပါမှုတို့ကို အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြထားသော ကိုးကားရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။[ဆောင်းပါးကို ဖတ်ရှုရန်](https://www.britannica.com/event/Battle-of-Badr)## နိဂုံးချုပ်ဘဒရ်စစ်ပွဲသည် ဘာသာရေးအရ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပဋိပက္ခတစ်ခုသာ မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် ကုန်သွယ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးအာဏာ၊ လူအစုအဖွဲ့များ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခြင်း၊ ပစ္စည်းဥစ္စာဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများနှင့် မက္ကာရှိ ကူရိုက်ရှ်မျိုးနွယ်စုနှင့် မဒီနာရှိ မိုဟာမက်၏ အသိုင်းအဝိုင်းတို့အကြား စစ်ရေးပြိုင်ဆိုင်မှုများနှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်။ထိုအချက်များကို ပေါင်းစပ်လေ့လာခြင်းဖြင့် သမိုင်းဖြစ်ရပ်များ၏ အစဉ်အလာကို ဘာသာရေးယုံကြည်ချက်များနှင့် ခွဲခြားနားလည်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။နောက်ထပ်လေ့လာရန် အကြံပြုချက် — မိုဟာမက်၏ ပထမဆုံး စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများနှင့် မက္ကာကုန်သွယ်ရေးယာဉ်တန်းများကို ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် အကြောင်းရင်းများကို ကုရ်အာန်၊ ဟဒီးစ် (Hadith) နှင့် ခေတ်သစ်သမိုင်းပညာရှင်များ၏ လေ့လာချက်များကို နှိုင်းယှဉ်၍ ဆက်လက်လေ့လာနိုင်ပါသည်။===========# The Battle of Badr (624 CE): Historical BackgroundThe Battle of Badr was one of the most important early military conflicts in Islamic history. It took place in 624 CE (2 AH, according to the Islamic calendar), near the wells of Badr, southwest of Medina in the Arabian Peninsula.To understand the battle, it is helpful to examine Muhammad’s early life as a religious leader, the conflict between the Muslims of Medina and the Quraysh of Mecca, and the accounts preserved in Islamic sources.## 1. Background: From Mecca to Medina[Kisah Abdullah bin Masud, Orang Pertama Lantunkan Al-Qur'an di Depan Umum | IDN Times](https://images.openai.com/static-rsc-4/Zu9KBQHqRBxGEI1DsbVOnOmcVYk1fN9xwFAAOS7AgIG4DILfe6LHfMySdoBIhx-mzrsRD2pTyi-VdqRcM_QaWE3-hXUlMQ-5VUXa8oIAFFjGzQ-JRw23piTV0zUJNmnmlPaW1HhKN2u9F_x90SptMsk_zs2jJ_k-Q6xJ-1ybvYQ?purpose=inline)[Map of Ancient Madinah](https://images.openai.com/static-rsc-4/fyGdZ25Y-VjvKf6tFrHj2oZg7XNLW9gAtIaBv0AE6vHJfOe-GuFH4pDHw_MbRwN0RjgrvMaLuA7rMDWSukBv1FrgG6Pl-pj_MWvTCgDTrQoe3TzQaYkVUiuxgr3J7eY_zaPZ5RXlK7MnD7Tzsf_N7NlG6zYEZbLvaG2hK_g16eQ?purpose=inline)[Sejarah Perang Badar dalam Islam | Popmama.com](https://images.openai.com/static-rsc-4/2s1KpOsFWTL3Z3u-50kAJvZICxjD-YCk-iP01iKdmr2H1UmIJCnjXaWpj_x5HbMJu-4bqmNXdI1tE92egj5FFSo2ghOhbPTvliZVJSfEaqAYxb_nthuyX1fR2Fjg50rsmmhPH8cDtw4Wc94n7A3JW69T_yMOvZ-grb_9PVEU_d8?purpose=inline)8- Around 610 CE: According to Islamic tradition, Muhammad received his first revelation through the angel Gabriel near Mecca. He began preaching belief in one God.- 613–622 CE: Muhammad's preaching met opposition from some members of Mecca's Quraysh tribe, whose society included the worship of multiple deities. Islamic sources describe persecution of some early Muslims.- 622 CE: Muhammad and his followers migrated from Mecca to Medina. This migration, known as the Hijra, marks the beginning of the Islamic calendar.- 624 CE: Tensions between the Muslims of Medina and the Quraysh of Mecca culminated in the Battle of Badr.The conflict involved religious disagreements, political rivalry, and disputes connected to the migration, property, and the ongoing hostility between the two communities.## 2. Why did the Battle of Badr happen?[The Battle of Badr: غزوة بدر – Wajibad](https://images.openai.com/static-rsc-4/ktkfW9IdpBXdO-b5DdBFFUI1JifX4uK8zqHhkHcbGGOOdpSJkEKv98DiMMt8jruPM3mc21Su5jVtdmbgmVPaZEesmFohV6lNUGzSbpJGF6HB2L0ETIw_2HRH0tzIIz78etAYgr-FFZJwBPpakDBVck8s5HZ64M2bA1imFgs_cMQ?purpose=inline)[wajibad.wordpress.com](https://wajibad.wordpress.com/2013/08/12/the-battle-of-badr-%D8%BA%D8%B2%D9%88%D8%A9-%D8%A8%D8%AF%D8%B1/)The immediate cause was Muhammad's attempt to intercept a large Meccan trading caravan returning from Syria, then commonly called the Levant.The main events were:1. The caravan: The caravan was led by Abu Sufyan ibn Harb and carried valuable commercial goods belonging to Meccan merchants.2. The Muslim expedition: Muhammad organized a force of approximately 300–315 men to intercept the caravan.3. The caravan escapes: Abu Sufyan learned of the danger, changed his route, and sent a message to Mecca requesting assistance.4. The Meccan army: The Quraysh dispatched a much larger force, traditionally estimated at approximately 1,000 men.5. The confrontation: Although the caravan escaped, the Meccan army continued toward Badr, and the two forces fought there in March 624.  [image](https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org\&sz=32) Wikipedia +2An important historical distinction is that the Muslims initially set out to intercept the caravan, not specifically to fight the large Meccan army that eventually arrived. The encounter developed into a major battle after the caravan had escaped.## 3. The forces and the outcome[Perang Badar dan Kisah Kepahlawanan Para Sahabat Nabi Muhammad | IDN Times](https://images.openai.com/static-rsc-4/9rX2q9vXn6BX4dh-CmCClaSrNYn7-N7FHMIcAoyvKwWI_UyvhGlQct1n96jnv-5C8XLLUJF_1FzpzJ4C7mT_P_FkbPR2UsmAORhVVb5Ytm9t3NJkgUHzT6Y-6W3nMBOgkeJwc6QftKqH0GIYS_syKDFZpxQYImNrR4iWefnTkcM?purpose=inline)Muhammad's Muslim force# About 300–315 menThe Muslims were substantially outnumbered. Traditional accounts describe them as having limited horses and other military resources.[Before the Prophet: How Mecca Became the Richest City in Arabia - Unpacked History](https://images.openai.com/static-rsc-4/ZWyOZ4nUFETfi8ut9OdxdaQzgrjR5oA8QefYMoyZmC_Z-n-g-mtEvta_MFlJyLgT9Ct3LuYmXrpMzqYK0w012XlugZEutX0FsKpUzKGOGU04KmBeiKhH2vNAK8z_KyiKPr2GB1xcDNy6KwN3LGaNkSvZT1JXQFc4P5iyrFG-KtQ?purpose=inline)The Quraysh force of Mecca# About 1,000 menThe Meccan army was larger and included prominent leaders of the Quraysh, among them Amr ibn Hisham, commonly known as Abu Jahl.The battle ended in a Muslim victory. Traditional accounts report approximately 70 Meccans killed and 70 captured, while approximately 14 Muslims died. These figures come from historical and Islamic traditional sources and should be understood as reported estimates, rather than independently verified modern casualty counts. [image](https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org\&sz=32)Wikipedia+1## 4. What does the Qur'an say about Badr?The Battle of Badr is discussed in the Qur'an, particularly in Surah Al-Anfal (Chapter 8).- Qur'an 8:7: Describes the believers' hope that one of two groups would be theirs. In traditional interpretation, this relates to the caravan and the opposing force.- Qur'an 8:17: Attributes the outcome to God's action and support.- Qur'an 8:41: Discusses the distribution of the spoils of war.For Muslim believers, Badr is commonly understood as a victory granted by Allah. A historical analysis can describe that religious interpretation while also examining the military and political circumstances. [image](https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://library.diplomatic.ac\&sz=32)Diplomatic Library+1## 5. What happened after the battle?The consequences extended beyond the battlefield.- Political influence: The victory strengthened Muhammad's position in Medina and increased his standing among some neighboring Arabian groups.- Losses for Mecca: The Quraysh lost several important leaders and suffered a significant blow to their prestige.- Prisoners: Captured Meccans were dealt with in different ways, including ransom and release; accounts of individual cases vary.- Further conflict: Hostilities continued, including the Battle of Uhud in 625 CE, fought between the same opposing communities.  [image](https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org\&sz=32) Wikipedia +1## 6. Historical sources for further researchThese sources can help you examine the subject from different perspectives.[Ең ежелгі құран табылды » «Өскен өңір» - Шиелі аудандық газеті](https://images.openai.com/static-rsc-4/Onqjj07AIL1SLETjIS3BJ27iivLqiIfHpKEY_GRjyff2mOL4MbqyAzJRK7nKqvi3Io2JmHpRz0zjQQmLUtStPeBH3Hh-MPAThGV_GWewlx-8SN6UFNmft1V0ed1KDSC_xz71dGok9ElyY1KkX2n66ZnOQy0ae-F4abEAITcuSaA?purpose=inline)1\. The Qur'an — Surah Al-AnfalPrimary religious text containing passages traditionally associated with Badr.[Read Surah 8 online](https://quran.com/8)[Muhammad at Medina by William Montgomery Watt: Very Good Hardcover (1966) | Joseph Burridge Books](https://images.openai.com/static-rsc-4/zHQR6Ts74mKBCK8xOejz-O_wQyrxi-VGAbF7yAGBjPS8tU8AGTZw4OPgCfuaxoOtJhdtSHLcX0bseRp701geX9-P2k6lHWEzQfvp6kRtRoivbGs8mdbu7boFVdikPsrdpH7P7l_fKFjnlKLPzlUdKMi-TN84maYzSdK0-gpOaVg?purpose=inline)2\. W. Montgomery Watt, Muhammad at Medina (1956)A scholarly study of Muhammad's political and military activities in Medina.[Find library copies](https://search.worldcat.org/search?q=Muhammad+at+Medina+W.+Montgomery+Watt)[Savaştan öte bedir- infografik | MURAT GÖKÇE](https://images.openai.com/static-rsc-4/BPZCZfz4crkrJekdfkP5Iv2yQaP3FAN_qDcCHnF5HIyHn4HIkhDob3BpsrilHpQn6i0tidqOe-k9-wUIvH_7t-ljfPERa6LuD94zleSm7mgZYe_ywRldFRA-qWB6yf6k7cnmmqnwY5KyKfYzyh-Q_n40KuQ5HbqrP_vI71W_jVM?purpose=inline)3\. Encyclopaedia Britannica — Battle of BadrA concise reference for the battle's date, background, and historical significance.[Read the article](https://www.britannica.com/event/Battle-of-Badr)Conclusion: The Battle of Badr was not simply a religious confrontation. It was also part of a wider conflict involving trade, political authority, migration, property, and military rivalry between Muhammad's community in Medina and the Quraysh of Mecca. Understanding these different factors helps distinguish the historical sequence of events from the religious meanings that Muslims subsequently attached to the victory.If you would like, we can next examine Muhammad's first military expeditions and the historical evidence for why he began intercepting Meccan caravans, using the Qur'an, hadith, and modern historical scholarship.=======
# သမ္မတ Donald Trump ၏ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ မိန့်ခွန်း
### ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်
**President Trump (00:04)**
အလွန်ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဥက္ကဋ္ဌကြီး၊ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ကြီး၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ First Lady၊ ဂုဏ်သရေရှိ ကိုယ်စားလှယ်များ၊ သံအမတ်ကြီးများနှင့် ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များအားလုံးကို မင်္ဂလာပါ။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ လွတ်လပ်ရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာရရှိခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀ ပြည့်မြောက်ခြင်းကို ကျင်းပနေချိန်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှ လူများကို အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ကြိုဆိုရခြင်းမှာ ကျွန်ုပ်အတွက် အလွန်ဂုဏ်ယူဖွယ်ရာဖြစ်ပါသည်။
လွတ်လပ်မှု၏ အကြောင်းတရားသည် ဤတိုက်ကြီးပေါ်တွင် အခြေချခဲ့သည်မှာ ရာစုနှစ်နှစ်ခွဲ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီးနောက် ယနေ့တွင် အမေရိကန်သည် ပြန်လည်အားကောင်းလာပြီး ယခင်ကထက် ပိုမိုခိုင်မာနေပြီဟု ဂုဏ်ယူစွာ ပြောနိုင်ပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ စီးပွားရေးသည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများအားလုံး၏ အားကျစရာ ဖြစ်နေပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ စစ်တပ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အင်အားအကြီးဆုံး ဖြစ်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ နည်းပညာသည် မည်သည့်နိုင်ငံထက်မျှ နောက်မကျဘဲ အရာရာနီးပါးတွင် ကျွန်ုပ်တို့ ဦးဆောင်နေပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ စွမ်းအင်သည် ကမ္ဘာကြီးကို လည်ပတ်စေပါသည်။ အမေရိကန်သည် တိုးတက်မြင့်မားလာနေပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံသည် ကြီးထွားလာနေပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အင်အားသည် တိုးပွားလာနေပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံသည် ယခင်ကထက် ပိုမိုကောင်းမွန်လာနေပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ အနာဂတ်သည် အလွန်အလွန် တောက်ပပါသည်။
**(01:12)**
ကျွန်ုပ် ရာထူးတာဝန်ယူခဲ့ပြီးနောက် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍတွင် အလုပ်အကိုင်အသစ် တစ်သန်းကျော် ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပါသည်။ ယနေ့ အလုပ်လုပ်နေကြသော အမေရိကန်များ၏ အရေအတွက်သည် ယခင်ကထက် များစွာပိုမိုများပြားနေပါသည်။
ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုနှုန်းသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အနိမ့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပါသည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်တစ်နှစ်တည်းတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ၁.၅ သန်းကို ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုမှ လွတ်မြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည်လည်း စံချိန်သစ်တစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။
အာဖရိကန်-အမေရိကန်များနှင့် ဟစ်စပန်းနစ်-အမေရိကန်များ၏ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုနှုန်းများလည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် အနိမ့်ဆုံးအဆင့်များသို့ ရောက်ရှိနေပါသည်။ အမေရိကန်အိမ်ထောင်စုများ၏ အမှန်တကယ်ဝင်ငွေသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာပြီး ပျမ်းမျှအားဖြင့် ဒေါ်လာ ၈၇,၀၀၀ ဖြစ်လာပါသည်။ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်၏ ပထမသက်တမ်းအတွင်း သတ်မှတ်ခဲ့သော ယခင်စံချိန်ကိုပင် ကျော်လွန်သွားပါသည်။
**(01:58)**
ပထမဆုံးနေ့ကတည်းက ကျွန်ုပ်၏ အစိုးရအဖွဲ့သည် မလိုအပ်သော စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် အမေရိကန်တွင် စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်ခြင်းကို တားဆီးနေသည့် အတားအဆီးအားလုံးကို ဖယ်ရှားရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။
အမေရိကန်သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးမားဆုံး အခွန်လျှော့ချမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုရလဒ်ကြောင့် ယခုအချိန်တွင် ကမ္ဘာ့မည်သည့်နိုင်ငံထက်မဆို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပိုမိုများပြားစွာ ပြုလုပ်နေကြပါသည်။
အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက်များသည် ပြီးခဲ့သည့် ၁၂ လအတွင်း အချိန်တိုင်းအမြင့်ဆုံး စံချိန် ၈၀ ကြိမ် တင်ရှိခဲ့ပါသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအသစ် ဒေါ်လာ ၂၁ ထရီလီယံအတွက် ကတိကဝတ်များ ရရှိခဲ့ပါသည်။ ယခင်အစိုးရ၏ လေးနှစ်တာကာလအတွင်း ဒေါ်လာ ၁ ထရီလီယံပင် မပြည့်ခဲ့ပါ။
လွန်ခဲ့သော နှစ်နှစ်က ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံသည် သေဆုံးနေသည့်နိုင်ငံတစ်ခုကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပူဆုံး၊ အတက်ကြွဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာပါပြီ။
ကျွန်ုပ် ရာထူးမယူမီက ကျွန်ုပ်တို့၏ နယ်စပ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဆိုးရွားဆုံးနှင့် အန္တရာယ်အရှိဆုံး ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။ ယခုအခါ အမေရိကန်သမိုင်းတစ်လျှောက် အလုံခြုံဆုံး နယ်စပ် ဖြစ်လာပါပြီ။ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ မည်သူမျှ ဝင်ရောက်လာနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။
**(03:03)**
ပြီးခဲ့သည့် ၁၆ လအတွင်း တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းလာသူ တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ရရှိခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ ၎င်းကို အလွန်ခေတ်မီသော နည်းလမ်းများဖြင့် လုပ်ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ထိုရလဒ်ကြောင့် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသမျှအတွင်း အကြမ်းဖက်ရာဇဝတ်မှု အများဆုံးကျဆင်းမှုကို ရရှိခဲ့ပါသည်။ လူသတ်မှုနှုန်းသည် ၁၂၅ နှစ်အတွင်း၊ ဆိုလိုသည်မှာ ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်း အနိမ့်ဆုံးအဆင့်သို့ ကျဆင်းခဲ့ပါသည်။
ကျွန်ုပ်သည် ရာဇဝတ်မှုတိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့များကို Tennessee ပြည်နယ် Memphis နှင့် Louisiana ပြည်နယ် New Orleans သို့ ပို့ခဲ့ပြီး ထိုနေရာများတွင် ရာဇဝတ်မှုသည် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ကျဆင်းသွားခဲ့ပါသည်။ ထို့ထက်ပင် ဆက်လက်ကျဆင်းသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။
ထို့ထက် အရေးကြီးသည်မှာ ယမန်နှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကျွန်ုပ် Washington, D.C. သို့ ရောက်ရှိချိန်၌ ထိုမြို့သည် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ရာဇဝတ်မှုသည် ၈၇ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားပြီး ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းစေရန် ကျွန်ုပ်တို့ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေပါသည်။
သင်တို့ထဲမှ အများအပြားသည် ထိုနေရာသို့ ရောက်ဖူးကြမည်ဟု ထင်ပါသည်။ ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် တိုးတက်နေပါသည်။ စားသောက်ဆိုင်များ လူစည်ကားနေပြီး လူများသည် ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံ၏ မြို့တော်အပေါ် ဂုဏ်ယူနေကြပါသည်။ ယခင်ကထက် ပိုမိုဂုဏ်ယူနေကြပါသည်။
**(04:08)**
ပြီးခဲ့သည့် ၁၂ လအတွင်း အမေရိကန်စစ်တပ်အတွက် ယခင်ကထက် ပိုမိုများပြားသော ငွေကြေးကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့ပါသည်။ ယခုသက်တမ်းအတွင်း စစ်ရေးအသုံးစရိတ်သည် ဒေါ်လာ ၁.၅ ထရီလီယံ ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပါသည်။
ယခင်အစိုးရထံမှ မှောင်မိုက်သော အမေရိကန်ခေတ်တစ်ခုကို ကျွန်ုပ်တို့ အမွေဆက်ခံခဲ့ရပြီး ယခုအခါ ၎င်းကို “အမေရိကန်၏ ရွှေခေတ်” အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးခဲ့ပါသည်။
ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးသည် အသစ်ပြန်လည်တက်ကြွလာပြီး အလွန်အင်အားကြီးမားသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု၊ အင်အား၊ စိတ်ဓာတ်နှင့် အရှိန်အဟုန်တို့ကြောင့် အကျိုးကျေးဇူးရရှိနေပါသည်။
ပြည်တွင်း၌ ကျွန်ုပ်တို့ အမွေဆက်ခံခဲ့ရသော ပြဿနာများကို လျင်မြန်စွာ ဖြေရှင်းခဲ့သကဲ့သို့ ကမ္ဘာ့အဆင့်တွင်လည်း ကျွန်ုပ်တို့သည် ပြတ်သားမှုနှင့် မြန်ဆန်မှုတို့ဖြင့် လုပ်ဆောင်ပြီး ကာလရှည်ကြာစွာ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည့် ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် ကမ္ဘာ့အခြေအနေကို ပြန်လည်ပုံဖော်ခဲ့ပါသည်။
**(04:54)**
ဤနေရာတွင် ရှိနေကြသော ခေါင်းဆောင်တိုင်း၊ သင်တို့၏ ကြီးမြတ်သောခေါင်းဆောင်များအားလုံး သိရှိကြသည်မှာ — ကျွန်ုပ်တို့၏ ကလေးများနှင့် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူများအတွက် ဤကမ္ဘာကြီးကို ပိုမိုကောင်းမွန်၊ ပိုမိုလုံခြုံပြီး ပိုမိုသာယာဝပြောသော ကမ္ဘာဖြစ်စေရန် အချိန်တိုအတွင်း လုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။
သမိုင်းတစ်လျှောက် အထူးခြားဆုံးနိုင်ငံ၏ သမ္မတအဖြစ် ကျွန်ုပ်သည် အန္တရာယ်များကို နောက်ထပ်တစ်နေ့အထိ ကြီးထွားခွင့်ပေးရန် စိတ်မဝင်စားပါ။ ပြဿနာများကို မဖြေရှင်းဘဲ ထားရှိခြင်းကို ကျွန်ုပ် မယုံကြည်ပါ။ ၎င်းတို့သည် ဖြေရှင်းရန် ပိုမိုခက်ခဲလာရုံသာ ရှိပါသည်။
ထို့ကြောင့် အခြားသူများ စကားပြောနေချိန်တွင် ကျွန်ုပ် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ အခြားသူများ ငြိမ်းချမ်းရေးအကြောင်း ပြောနေချိန်တွင် ကျွန်ုပ် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ အခြားသူများ အန္တရာယ်များကို လျစ်လျူရှုနေချိန်တွင် ကျွန်ုပ် ထိုအန္တရာယ်များကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ပါသည်။
အခြားသူများ သတ္တိအကြောင်း ပြောနေချိန်တွင် အမေရိကန်က ၎င်းကို ပြသခဲ့ပါသည်။ အခြားသူများ အင်အားအကြောင်း ကတိပေးနေချိန်တွင် ကျွန်ုပ်သည် အမေရိကန်ကို ကမ္ဘာပေါ်တွင် အင်အားအကြီးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်စေရန် ထိုအင်အားကို အသုံးပြုခဲ့ပါသည်။
**(05:50)**
ဤအခန်းအတွင်းရှိ နိုင်ငံများစွာနှင့် ပူးပေါင်းကာ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဆယ်စုနှစ်များစွာ မဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့သော စိန်ခေါ်မှုများကို ဖြေရှင်းနေကြပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာ မပြီးဆုံးသေးသော ကိစ္စများကိုလည်း အပြီးသတ်နေကြပါသည်။
ကမ္ဘာကြီး၏ အန္တရာယ်အတွက် အင်အားကြီးထွားလာခွင့်ပြုထားခဲ့သော အန္တရာယ်၏ အကောင်းဆုံးဥပမာမှာ အကြမ်းဖက်ဝါဒ၏ နံပါတ်တစ် ပံ့ပိုးသူဖြစ်သော အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပါသည်။
အီရန်၏ အစွန်းရောက်အစိုးရသည် ၅၁ နှစ်ကြာ သွေးထွက်သံယိုမှုနှင့် လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများဖြင့် အုပ်ချုပ်လာခဲ့ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် အခြားဒေသများတွင် သေဆုံးမှု၊ ဖျက်ဆီးမှုနှင့် ပရမ်းပတာအခြေအနေများကို ဖြန့်ကျက်ခဲ့ပါသည်။
၎င်းတို့သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်း၏ အနိုင်ကျင့်သူ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ယခုတော့ အနိုင်ကျင့်သူ မဟုတ်တော့ပါ။
ကျွန်ုပ် နိုင်ငံရေးလောကထဲသို့ ပထမဆုံး ဝင်ရောက်ခဲ့သည့်နေ့မှစ၍ မည်သည့်အခါမျှ မပြောင်းလဲသော ကျွန်ုပ်၏ ရပ်တည်ချက်မှာ — **အီရန်သည် နျူကလီးယားလက်နက် ရရှိခွင့်ကို ကျွန်ုပ် မည်သည့်အခါမျှ ခွင့်ပြုမည်မဟုတ်ပါ။**
**(06:43)**
ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ရာထူးတာဝန်ယူပြီးသည်နှင့် အီရန်နှင့် ချက်ချင်းဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများ စတင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်နှင့် အကြမ်းဖက်ဝါဒအပေါ် ထောက်ခံမှုကို ရပ်တန့်ရန်အတွက် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အပြည့်အဝပေးမည်ဟု ကမ်းလှမ်းခဲ့ပါသည်။
သို့သော် သူတို့က ငြင်းပယ်ခဲ့ပါသည်။ လုံးဝ ငြင်းပယ်ခဲ့ပါသည်။ ထိုအရာသည် ကြီးမားသော အမှားတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။
ထို့နောက် **Operation Midnight Hammer** အတွင်း အမေရိကန်စစ်တပ်သည် တောင်များအောက်တွင် တည်ရှိသော ၎င်းတို့၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို အပျက်အစီးများအောက်သို့ ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့ပါသည်။
ထပ်မံ၍ အီရန်ကို သဘောတူညီချက်တစ်ခု ပြုလုပ်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သော်လည်း ထပ်မံ၍ ငြင်းပယ်ခဲ့ပါသည်။
ထိုအစိုးရသည် ဒေသတွင်းရှိ အမေရိကန်စစ်သည်တိုင်းနှင့် အခြားသူများ၏ လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်သည့် ကြီးမားသော ဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်းသိုလှောင်မှုကို ဆက်လက်တည်ဆောက်ခဲ့ပါသည်။
ဥရောပအထိ ပစ်ခတ်နိုင်သည့် ဒုံးကျည်တစ်မျိုးကိုလည်း ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့က ထိုအရာအပေါ် အလွန်ဂုဏ်ယူခဲ့ကြပါသည်။ ဥရောပသားများ ထိုအချက်ကို သတိပြုမိကြမည်ဟု မျှော်လင့်ပါသည်။
**(07:32)**
အီရန်၏ ရည်မှန်းချက်မှာ သမားရိုးကျ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်ကာကွယ်ရေးစနစ်၏ နောက်ကွယ်မှ နျူကလီးယားဗုံးရရှိရန် အလျင်အမြန် ကြိုးပမ်းမှုကို အပြီးသတ်ရန် ဖြစ်ပါသည်။
အကယ်၍ ၎င်းတို့ အောင်မြင်ခဲ့ပါက ထိုဆိုးယုတ်သောအစိုးရသည် နျူကလီးယားဖျက်ဆီးမှုလက်နက်အင်အားကြီးတစ်ခု၏ နောက်ကွယ်မှ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် သေဆုံးမှုများကို အစဉ်အမြဲ ဖြန့်ကျက်နိုင်မည် ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကို တားဆီးရန် မည်သည့်ကြိုးပမ်းမှုမဆို နျူကလီးယားဖျက်ဆီးမှုလက်နက်အင်အားနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။
အမေရိကန်တွင် ယခုလေးတင် စက်တင်ဘာ ၁၁ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှု ၂၅ နှစ်ပြည့်အထိမ်းအမှတ်ကို ကျင်းပခဲ့ပါသည်။ ဤနေရာမှ မိုင်အနည်းငယ်အကွာတွင် လူ ၃,၀၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည့် အမေရိကန်သမိုင်း၏ အဆိုးရွားဆုံး အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပါသည်။
နှစ်ပတ်အတွင်း အစ္စရေးနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အောက်တိုဘာ ၇ တိုက်ခိုက်မှု၏ သုံးနှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်ကို ကျင်းပမည် ဖြစ်ပါသည်။ အီရန်က ငွေကြေးထောက်ပံ့ခဲ့သော အကြမ်းဖက်သမားများက အပြစ်မဲ့အရပ်သား ၁,၂၀၀ ကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်၊ ကိုယ်အင်္ဂါများ ဖျက်ဆီးပြီး သတ်ဖြတ်ခဲ့ပါသည်။ ထိုသူများထဲတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ဒါဇင်များစွာနှင့် ကလေးငယ်များစွာ ပါဝင်ခဲ့ပါသည်။ ကလေးငယ်များ၊ အလွန်ငယ်ရွယ်ပြီး ချစ်စရာကောင်းသော ကလေးငယ်များ ဖြစ်ပါသည်။
**(08:31)**
အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်သည် ထိုအစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုကို ဂုဏ်ပြုခဲ့ပြီး ၎င်းကို “လူသားမျိုးနွယ်အတွက် ဝန်ဆောင်မှု” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပါသည်။
ထိုအစိုးရသည် ယခုနှစ်အတွင်း မိမိတို့နိုင်ငံသား ၇၂,၀၀၀ ကျော်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပါသည်။ မကြာသေးမီက ဆန္ဒပြသူ ၁၀,၀၀၀ ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပါသည်။
ထိုသို့သော ဆိုးယုတ်သည့် အစိုးရမျိုးသည် နျူကလီးယားကာကွယ်ရေးအကာအကွယ်၏ နောက်ကွယ်မှ ကြီးမားသော အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများကို လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့မည်ဆိုပါက မည်သို့ဖြစ်မည်ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။
ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ ရင်ဆိုင်ရမည့် အခြေအနေ ဖြစ်ပါသည်။ လူအများက လျစ်လျူရှုရန် ရွေးချယ်ခဲ့သော အခြေအနေ ဖြစ်ပါသည်။ သမ္မတများနှင့် အခြားသူများစွာက ထိုပြဿနာကို လျစ်လျူရှုချင်ခဲ့ကြပါသည်။ သူတို့သည် ဘာမှမလုပ်လိုကြသော်လည်း ပြဿနာကို သိရှိခဲ့ကြပါသည်။
**(09:12)**
အီရန်ကို သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အခွင့်အရေးအားလုံး ပေးပြီးနောက် အမေရိကန်နှင့် မည်သည့်နိုင်ငံမျှ ထိုကဲ့သို့သော အိပ်မက်ဆိုးနှင့် ကပ်ဘေးကြီးကို မရင်ဆိုင်ရစေရန် ကျွန်ုပ် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။
**Operation Epic Fury** ၏ ရလဒ်အနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ရေတပ်သင်္ဘော ၁၅၉ စင်းလုံးသည် ယခုအခါ ပင်လယ်အောက်တွင် ရှိနေပါသည်။ ၎င်းတို့၏ လေတပ်လည်း ပျက်စီးသွားပါပြီ။ ရေဒါများ ပျက်စီးသွားပါပြီ။ လေယာဉ်ပစ်ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းများ ပျက်စီးသွားပါပြီ။ ဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်းထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းလည်း အများစု ပျက်စီးသွားပါပြီ။
၎င်းတို့၏ စီးပွားရေးလည်း ပျက်စီးသွားပါပြီ။ မပျက်စီးသေးသည့် တစ်ခုတည်းသောအရာမှာ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ ၃၀၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ရှိကာ ၎င်းတို့နိုင်ငံကို ဖျက်ဆီးနေပါသည်။
သို့သော် နျူကလီးယားဆွေးနွေးမှုများအတွက် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူပြီးသည့်နောက်တွင်ပင် အီရန်က ချက်ချင်း—
**President Trump (10:00)**
…နှင့် နျူကလီးယားဆွေးနွေးမှုများအတွက် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူပြီးနောက် အီရန်သည် အခြားနိုင်ငံများ၏ အရပ်ဘက်သင်္ဘောများအပေါ် ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်များဖြင့် ချက်ချင်းချိုးဖောက်ခဲ့ပါသည်။
စီးပွားရေးသင်္ဘောများအပေါ် အီရန်၏ ရွံရှာဖွယ် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လုံခြုံရေးကောင်စီက အပြတ်အသတ် မဲပေးအတည်ပြုပေးခဲ့သည့်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီကို ကျေးဇူးတင်ပါသည်။
**(10:24)**
ထိုဆုံးဖြတ်ချက်တွင် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများထံမှ ပူးတွဲထောက်ခံသူ အရေအတွက်သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ မည်သည့်ဆုံးဖြတ်ချက်ထက်မဆို ပိုမိုများပြားခဲ့သည်ဟု ဝမ်းမြောက်စွာ ပြောလိုပါသည်။
ယခု ကျွန်ုပ်တို့သည် ဖိအားပေးမှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းရန် တစ်စည်းတစ်လုံးတည်း ဖြစ်ရမည်။
အမေရိကန်ရေတပ်သည် မကြာသေးမီက ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှ ရေနံစည်ပေါင်း တစ်ဘီလီယံကျော်ကို ပို့ဆောင်နိုင်ရန် အစောင့်အကြပ်ပေးခဲ့ပါသည်။ စစ်ပွဲစတင်ချိန်မှစ၍ မည်သည့်အချိန်ထက်မဆို ရေနံပိုမိုစီးဆင်းနေပါသည်။
နေ့စဉ်၊ ညစဉ် သင်္ဘော ၂၂ စင်း၊ ၂၅ စင်း၊ ၃၀ စင်း၊ ၃၂ စင်း၊ ၃၇ စင်းအထိ အသီးသီး ထုတ်ပို့နေပါသည်။
**(11:02)**
သို့သော် ကျွန်ုပ်တွင် ကြီးမားသော ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ပြုလုပ်ရန် ရှိပါသည်။
အီရန်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပြီး ယခင်ထက် ပိုမိုကြီးမားသောနိုင်ငံ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင်ပင်ဖြစ်စေ ကမ္ဘာပေါ်တွင်ပင်ဖြစ်စေ အကြီးမြတ်ဆုံးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာစေနိုင်မည့် သဘောတူညီချက်ကို ပြုလုပ်မည်လား။
သို့မဟုတ် အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံကို လျင်မြန်စွာ ဖျက်ဆီးပစ်ပြီး လူများနှင့် နိုင်ငံများကို ထပ်မံသတ်ဖြတ်ဖျက်ဆီးနိုင်မည့် အခွင့်အရေးကို လုံးဝ မပေးတော့ဘူးလား။
သူတို့ကို အနာဂတ်တွင် ကြီးမြတ်လာရန် မျှော်လင့်ချက်မရှိအောင်၊ နောင်မျိုးဆက်များအတွက်ပင် မျှော်လင့်ချက်မရှိအောင် ငရဲထဲသို့ တွန်းပို့မည်လား။
သို့သော် ရွေးကောက်ပွဲပြီးပြီးချင်း သဘောတူညီချက် ရရှိမည်ဟု ကျွန်ုပ် ယုံကြည်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့အတွက် ထိုသို့ မလုပ်ရန် အကြောင်းပြချက်မရှိသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
သူတို့သည် အမေရိကန် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကျွန်ုပ် မည်သို့လုပ်ဆောင်မည်ကို စောင့်ကြည့်နေကြပါသည်။ သူတို့မသိသေးသည်မှာ ကျွန်ုပ် ဝင်ပြိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ ကျွန်ုပ် ပြိုင်ပြီးသားဖြစ်ပြီး အပြတ်အသတ် အနိုင်ရခဲ့ပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့သည် အလွန်ကြီးမားသော အောင်ပွဲ ရရှိခဲ့ပါသည်။ ကျွန်ုပ်သည် နောက်ထပ် နှစ်နှစ်ခွဲ ဤနေရာတွင် ရှိနေမည် ဖြစ်ပါသည်။
ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီသည် ဝင်ပြိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်က သူတို့ကို ကူညီမည် ဖြစ်သော်လည်း ကျွန်ုပ်ကိုယ်တိုင် ဝင်ပြိုင်မည် မဟုတ်ပါ။
အီရန်နှင့် ပတ်သက်၍ ရွေးကောက်ပွဲကို ကျွန်ုပ် လုံးဝ ထည့်သွင်းစဉ်းစားမည် မဟုတ်ပါ။ ကျွန်ုပ်စိတ်ထဲတွင် ရွေးကောက်ပွဲအကြောင်း လုံးဝမရှိပါ။ ရှိနေသည့် တစ်ခုတည်းသောအရာမှာ အီရန်သည် နျူကလီးယားလက်နက် မရရှိရဟူသော အချက်ပင် ဖြစ်ပါသည်။
အကြောက်တရားရှိသူများနှင့် သစ္စာဖောက်များ…
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
**(12:29)**
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
အကြောက်တရားရှိသူများနှင့် သစ္စာဖောက်များက “အမေရိကန်တွင် လက်နက်ခဲယမ်းများ မလုံလောက်တော့ဘူး” ဟု ပြောလိုကြပါသည်။ သို့သော် ထိုအရာ မမှန်ပါ။
ကျွန်ုပ်တို့တွင် မည်မျှပင် အသုံးပြုနိုင်မည်ကို စဉ်းစား၍ပင် မကုန်နိုင်လောက်အောင် လက်နက်ခဲယမ်းများ ရှိပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့သည် ယခင်က မလုပ်ဖူးသည့် အဆင့်များဖြင့် ထုတ်လုပ်နေပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ သိုလှောင်မှုများကို ယခင်ကထက် ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ဖြည့်တင်းနေပါသည်။ အရည်အသွေးအမြင့်ဆုံး ပစ္စည်းများ ဖြစ်ပါသည်။
ထို့အပြင် မကြာမီကာလအတွင်း ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး ကာကွယ်ရေးကုမ္ပဏီများက တည်ဆောက်နေသော ကြီးမားသည့် လက်နက်ခဲယမ်းစက်ရုံများစွာ ဖွင့်လှစ်တော့မည် ဖြစ်ပါသည်။
စက်ရုံ ၁၈ ရုံ တည်ဆောက်နေပါသည်။ အချို့မှာ မကြာမီ ပြီးစီးတော့မည် ဖြစ်ပြီး အချို့မှာ ပြီးလုနီးပါး ဖြစ်နေပါသည်။
ထိုမြန်ဆန်သော တည်ဆောက်မှုကြောင့် ဒုံးကျည်အမျိုးမျိုးနှင့် ခဲယမ်းအမျိုးမျိုးကို အလွန်မြန်ဆန်စွာ ဖြန့်ကျက်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး မဟာမိတ်နိုင်ငံများကိုလည်း ယခုထက် ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ထောက်ပံ့နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
**(13:35)**
အီရန်က စီးပွားရေးသင်္ဘောများအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများကို ရပ်တန့်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ နျူကလီးယားရည်မှန်းချက်များကို စွန့်လွှတ်ကာ အကြမ်းဖက်ဝါဒအပေါ် ထောက်ခံမှုကို ရပ်တန့်သည်အထိ အီရန်ကို စီးပွားရေးအရ လုံးဝ သီးခြားခွဲထားရန် နိုင်ငံအားလုံးကို ကျွန်ုပ် တိုက်တွန်းပါသည်။
ထိုအကြမ်းဖက်အစိုးရသည် အင်အားကြီးပြီး ယုံကြည်ချက်ရှိသောကြောင့် ဆိုးရွားစွာ ပြုမူနေခြင်း မဟုတ်ပါ။ ၎င်းတို့သည် အားနည်းပြီး အလွန်စိတ်ပျက်နေသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့ စည်းလုံးညီညွတ်စွာ ရပ်တည်ပါက ၅၁ နှစ်ကြာ အီရန်အကြမ်းဖက်ဝါဒ၏ နောက်ဆုံးခြိမ်းခြောက်မှုမှ လွတ်မြောက်သော ကမ္ဘာကြီးကို မကြာမီ တွေ့မြင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။
ရေနံဈေးနှုန်းများလည်း ပဋိပက္ခစတင်ချိန်ကထက်ပင် ပိုမိုနိမ့်ကျလာမည် ဖြစ်ပါသည်။ အမေရိကန်တွင် ရေနံဈေးနှုန်းများ အလွန်နိမ့်ခဲ့ပါသည်။
သတ္တိနှင့် ခိုင်မာသောဆုံးဖြတ်ချက်ရှိပါက မည်သည့်အရာမဆို ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ကြီးမားသော အပြောင်းအလဲများသည် လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။
**(14:28)**
လွန်ခဲ့သည့်တစ်နှစ်က ဤခန်းမတွင် ကျွန်ုပ် မိန့်ခွန်းပြောခဲ့စဉ် ဂါဇာစစ်ပွဲသည် ပြင်းထန်စွာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။
ဓားစာခံများသည် Hamas ၏ မြေအောက်ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းများအတွင်း နက်ရှိုင်းစွာ ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပြီး အဆုံးသတ်မည့် လက္ခဏာ မရှိခဲ့ပါ။ မည်သည့်အခါမျှ ဖြေရှင်းနိုင်မည် မဟုတ်ဟု ထင်ရပါသည်။
သို့သော် ဤအထွေထွေညီလာခံ၏ ဘေးပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ပထမဆုံးခြေလှမ်းများကို စတင်ခဲ့ပါသည်။ အရာအားလုံး ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပါသည်။
ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ဂါဇာစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်နိုင်ခဲ့ပြီး လူထောင်ပေါင်းများစွာ၏ အသက်များကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ပါသည်။
ကျန်ရှိနေသည့် ဓားစာခံအားလုံးကိုလည်း — အသက်ရှင်သူများနှင့် သေဆုံးပြီးသူများ အားလုံးကို — အိမ်ပြန်ပို့နိုင်ခဲ့ပါသည်။
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
**(15:08)**
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
ထိုအရာကို ကျွန်ုပ်တို့ အောင်မြင်နိုင်ခဲ့ခြင်းကို လူတိုင်းက အံ့ဖွယ်အမှုတစ်ခုဟု ထင်မြင်ခဲ့ကြပြီး လူများသည် လမ်းများပေါ်တွင် ပျော်ရွှင်စွာ အောင်ပွဲခံခဲ့ကြပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ **20-point Gaza Peace Plan** ကို ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီက တညီတညွတ်တည်း ထောက်ခံအတည်ပြုခဲ့သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်လိုပါသည်။ ထို့အပြင် **Board of Peace** ကိုလည်း တရားဝင်အတည်ပြုခဲ့ပါသည်။
၎င်းသည် အလွန်အရေးပါသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံပေါင်း ၃၀ နီးပါးသည် ထိုအဖွဲ့သို့ ပါဝင်လာကြပြီး ထိုအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူရခြင်းကို ကျွန်ုပ် ဂုဏ်ယူပါသည်။
ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးအတွက် ဘီလီယံပေါင်းများစွာ ထည့်ဝင်ပေးနေကြသော အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများစွာကိုလည်း ကျေးဇူးတင်ပါသည်။
မော်ရိုကို၊ ဘာရိန်း၊ ကာတာ၊ ကူဝိတ်၊ ကာဇက်စတန်၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ တူရကီ၊ ဥဇဘက်ကစ္စတန်နှင့် အခြားနိုင်ငံများသည် အလွန်ရက်ရောစွာ ထည့်ဝင်ပေးခဲ့ကြပါသည်။
ထိုငွေများသည် လိုအပ်နေသောနေရာသို့ တိုက်ရိုက်ရောက်ရှိပြီး ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများအတွက် အသုံးပြုမည် ဖြစ်ပါသည်။
ထိုနိုင်ငံများသည် အလွန်ရက်ရောကြပါသည်။ အခြားနိုင်ငံများလည်း မည်သူမျှ မယုံနိုင်လောက်သည့် အဆင့်များဖြင့် ပါဝင်ကူညီလာကြပါသည်။ အကြောင်းမှာ လူများ အသက်ရှင်နေထိုင်နိုင်ကြရန်နှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ မှန်ကန်စွာ ဖြစ်ပေါ်စေရန် သူတို့ ဆန္ဒရှိကြသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
သူတို့သည် အလွန်ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပါသည်။
**(16:21)**
ဂါဇာဒေသ တည်ငြိမ်ရေးအတွက် တပ်ဖွဲ့များ၊ ရဲတပ်ဖွဲ့များနှင့် လေ့ကျင့်ရေးအကူအညီများ ပေးရန် ကတိပြုခဲ့ကြသူများကိုလည်း ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ ထိုနိုင်ငံများမှာ အင်ဒိုနီးရှား၊ မော်ရိုကို၊ အယ်လ်ဘေးနီးယား၊ ကိုဆိုဗို၊ ကာဇက်စတန်၊ အီဂျစ်၊ ဂျော်ဒန်နှင့် အခြားနိုင်ငံများ ဖြစ်ပါသည်။
ကျွန်ုပ် ရာထူးတာဝန်ယူခဲ့ပြီးကတည်းက စစ်ပွဲ ၈ ခုကို ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့ခြင်းသည် ကျွန်ုပ်အတွက် အလွန်ဂုဏ်ယူဖွယ်ရာ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့လုပ်ဆောင်ရင်း ထိုနိုင်ငံများ၏ ခေါင်းဆောင်များနှင့်လည်း မိတ်ဆွေကောင်းများ ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။
ထိုစစ်ပွဲများထဲမှ အများအပြားသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ၊ ဆယ်စုနှစ်များစွာပင် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ကြပါသည်။
ထိုသဘောတူညီချက်များ ရရှိနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ကျွန်ုပ်၏ ဆက်ဆံရေးများ၊ ယနေ့တိုင် အလွန်ထူးခြားသော ဆက်ဆံရေးများကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
ကုန်သွယ်ရေး၊ အကောက်ခွန်များနှင့် အကောက်ခွန်များ ချမှတ်မည်ဟူသော ခြိမ်းခြောက်မှုများ၊ ထို့အပြင် နိုင်ငံအလိုက် အခြားအကြောင်းရင်းများကို အသုံးပြုခဲ့ပါသည်။
ထိုအရာများထဲတွင် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်း၊ ကိုဆိုဗိုနှင့် ဆားဘီးယား၊ ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံနှင့် ရဝမ်ဒါ၊ ပါကစ္စတန်နှင့် အိန္ဒိယ၊ အာမေးနီးယားနှင့် အဇာဘိုင်ဂျန်တို့ ပါဝင်ပါသည်။
ထို့အပြင် အထက်တွင် ကျွန်ုပ်ပြောခဲ့သည့်အတိုင်း ဓားစာခံအားလုံး — အသက်ရှင်သူများနှင့် သေဆုံးသူများ — ပြန်လည်ရရှိခြင်း ပါဝင်သည့် ဂါဇာစစ်ပွဲလည်း ပါဝင်ပါသည်။
**(17:44)**
ထိုနိုင်ငံများအနက် အားလုံးနီးပါးက ကျွန်ုပ်ထံ ကျေးဇူးတင်ကြောင်း စာများ ရေးပို့ခဲ့ကြပါသည်။
ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ်က “Donald Trump သည် လူသန်း ၃၀ ၏ အသက်များနှင့် ထိုထက်ပိုသော အသက်များကို ကယ်တင်ရန် တာဝန်ရှိခဲ့သည်” ဟု ပြောခဲ့ပါသည်။
အဇာဘိုင်ဂျန်သမ္မတက “သမ္မတ Trump သည် ခြောက်လအတွင်း အံ့ဖွယ်အမှုတစ်ခုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မည်သူမျှ လုပ်ဆောင်နိုင်မည်ဟု မထင်ခဲ့သော အံ့ဖွယ်အမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်” ဟု ပြောခဲ့ပါသည်။
အာမေးနီးယားဝန်ကြီးချုပ်က “သမ္မတ Trump ၏ ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ခိုင်မာသော ကတိကဝတ်မရှိဘဲ ဤအောင်မြင်မှုသည် ဖြစ်နိုင်မည်မဟုတ်ပါ” ဟု ပြောခဲ့ပါသည်။
ကမ္ဘောဒီးယားသမ္မတက “ပဋိပက္ခများကို ဖြေရှင်းပြီး အကြီးအကျယ် ဆိုးရွားသော စစ်ပွဲများကို ကာကွယ်ရန် မျှော်မှန်းချက်ရှိသည့် ဆန်းသစ်သော သံတမန်ရေးနည်းလမ်းများကို အသုံးပြုခဲ့သည့် သမ္မတ Trump ၏ ထူးခြားသော နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်မှုသည် ချက်ချင်းနှင့် အခြေအနေမရှိသော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရန် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်” ဟု ပြောခဲ့ပါသည်။
**(18:55)**
ရဝမ်ဒါသမ္မတက —
“သမ္မတ Trump သည် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ပါဝင်ကူညီနိုင်မည့် အခွင့်အရေးကို မြင်သည်နှင့် ချက်ချင်း အသုံးချခဲ့သည်။ ဤပဋိပက္ခသည် ၃၂ နှစ်ကြာခဲ့သည်။ လူသန်းပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့ကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့သည်။
ဖျန်ဖြေရေးနှင့် ကြိုးပမ်းမှုများ မရေမတွက်နိုင်အောင် ရှိခဲ့သော်လည်း အခြေခံပြဿနာများကို ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ သမ္မတ Donald Trump က ထိရောက်ပြီး အသစ်အဆန်းဖြစ်သော ကြေညာချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ထိုအရာက အမှန်တကယ် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် အခွင့်အလမ်းများကို ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ မဖြစ်နိုင်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ထင်ခဲ့သော အောင်မြင်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်” ဟု ပြောခဲ့ပါသည်။
**(19:35)**
ကျွန်ုပ်တို့သည် ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းခေါင်းဆောင်များနှင့် အလွန်နီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်နေကြပြီး ထိုပြဿနာကိုလည်း ဖြေရှင်းနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
၎င်းသည် လူများထင်ထားသည်ထက် ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ဖြစ်ပေါ်မည်ဟု ကျွန်ုပ် ထင်ပါသည်။
တစ်လလျှင် လူငယ် ၂၅,၀၀၀ ခန့်၊ အများစုမှာ စစ်သားများ ဖြစ်ပြီး သေဆုံးနေကြပါသည်။ တစ်လလျှင် ၂၅,၀၀၀ ဖြစ်ပါသည်။
စစ်မြေပြင်မှ ဓာတ်ပုံများကို ကျွန်ုပ်ကြည့်မိတိုင်း ထိုအရာများကို ထပ်မံ မမြင်ချင်တော့ပါ။ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းပါသည်။
နှစ်ဖက်စလုံးမှ တစ်လလျှင် ၂၅,၀၀၀ ခန့် ဖြစ်ပါသည်။
**President Trump (20:00)**
…နှစ်ဖက်စလုံးမှ တစ်လလျှင် ၂၅,၀၀၀ ခန့် ဖြစ်ပါသည်။
ထို့အပြင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်ကိစ္စကိုလည်း ကျွန်ုပ်တို့ သေချာပေါက် ဖြေရှင်းနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ဖြေရှင်းမည် ဖြစ်ပါသည်။ တစ်နည်းမဟုတ် တစ်နည်းဖြင့် ဖြစ်မြောက်မည် ဖြစ်ပါသည်။ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဖြစ်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ပြီးခဲ့သည့်နှစ် ကျွန်ုပ်တို့ နောက်ဆုံးတွေ့ဆုံခဲ့သည့်အချိန်မှစ၍ အရာများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါသည်။
ဇန်နဝါရီလတွင် ကျွန်ုပ်၏ ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် အမေရိကန်စစ်တပ်သည် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ မြို့တော် Caracas အတွင်းသို့ နက်ရှိုင်းစွာ ဝင်ရောက်သည့် ကြီးမားသော စစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။
တိုက်ခိုက်မှုကို မည်သည့်အခါမျှ မခံရနိုင်ဟု ယူဆထားသည့် ခိုင်မာစွာ ကာကွယ်ထားသော စစ်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုသို့ ဝင်ရောက်ကာ တရားမဝင်အာဏာရှင်၊ ရာဇဝတ်သားအစစ်အမှန်ဖြစ်သော Nicolás Maduro ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပါသည်။
ထိုနေ့မှစ၍ ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ရာနှင့်ချီ၍ လွတ်မြောက်လာခဲ့ကြပါသည်။
ဗင်နီဇွဲလားပြည်သူများအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အနာဂတ်တစ်ခု ဖန်တီးရန် ဗင်နီဇွဲလားခေါင်းဆောင်များနှင့် အနီးကပ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေကြပါသည်။
ပြီးခဲ့သည့်လတွင် သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးမားဆုံး ရေနံသဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ရေနံစည်ပေါင်း ၆၅ ဘီလီယံကို လွှမ်းခြုံထားပါသည်။
၎င်းသည် ဗင်နီဇွဲလားနှင့် အမေရိကန် နှစ်နိုင်ငံစလုံးအတွက် အလွန်အကျိုးရှိမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း စွမ်းအင်ကုန်ကျစရိတ်များကိုလည်း လျှော့ချရန် ကူညီပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။
**(21:14)**
ထိုအရာသည် ယခု စတင်ဖြစ်ပေါ်နေပါသည်။ ထွက်လာနေပါပြီ။
ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေနံကုမ္ပဏီများ ဝင်ရောက်လာနေကြပြီး ကိန်းဂဏန်းများမှာ အံ့မခန်းဖြစ်ပါသည်။
အမေရိကန်နှင့် ဗင်နီဇွဲလားကို ပေါင်းစပ်တွက်ချက်ပါက ကမ္ဘာ့ရေနံ၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားပါသည်။
ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် အကြီးမားဆုံး သဘောတူညီချက် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
“စစ်ပွဲဖြစ်ခဲ့သော်လည်း အောင်နိုင်သူသည် လုယူရရှိသည်” ဆိုသည့် စကားကို သင်တို့အားလုံး ကြားဖူးကြပါမည်။
ဗင်နီဇွဲလားတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် အမေရိကတိုက်၏ အနောက်ကမ္ဘာခြမ်း မည်သည့်နေရာတွင်မဆို အမေရိကန်ကို ခြိမ်းခြောက်မည့် အင်အားစုများ အခြေချခွင့်ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက နောက်ထပ် ခွင့်ပြုတော့မည်မဟုတ်ကြောင်း သက်သေပြနေပါသည်။
လိုအပ်ပါက အမေရိကန်၏ မယှဉ်နိုင်သော စစ်ရေးအင်အားကို အသုံးပြု၍ အမေရိကန်၏ အရေးကြီးသော အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားများကို ကာကွယ်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ဗင်နီဇွဲလားတွင် အခြားနိုင်ငံများထံမှ ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး စစ်ရေးပစ္စည်းများ ရှိခဲ့ကြောင်း သင်တို့သိကြပါသည်။ သို့သော် ခန့်မှန်းကြည့်ပါ — ၎င်းတို့ အလုပ်မဖြစ်ခဲ့ပါ။ လုံးဝ အလုပ်မဖြစ်ခဲ့ပါ။
ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း ယခင်အစိုးရများက အမေရိကန်ဒေသအများအပြားကို ရက်စက်သောဂိုဏ်းများနှင့် သွေးဆာသော မူးယစ်ဆေးဝါးဂိုဏ်းများ၏ လွှမ်းမိုးမှုခံရခွင့် ပြုခဲ့ပါသည်။
ထိန်းချုပ်မှုမရှိသော ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်မှုများနှင့် မိတ်ဖက်မဟုတ်သော နိုင်ငံခြားရန်ဘက်များ၏ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မှုများကြောင့် အခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားခဲ့ပါသည်။
**(22:35)**
သို့သော် ယခုတော့ မဟုတ်တော့ပါ။
ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဒေသနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် လိုအပ်သည့်နေရာများ၌ အမေရိကန်စစ်ရေးအင်အား အပါအဝင် အမေရိကန်၏ အင်အားကို ပြန်လည်အတည်ပြုနေပြီး ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးအတွက် ပိုမိုလုံခြုံသော အနာဂတ်တစ်ခု ဖန်တီးနေပါသည်။
၎င်းသည် ဖြစ်ပေါ်နေပြီး လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပေါ်နေပါသည်။
ရာထူးတာဝန်ယူပြီးနောက် ကျွန်ုပ်သည် မူးယစ်ဆေးဝါးဂိုဏ်းများကို နိုင်ငံခြားအကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ကို ဖယ်ရှားရန် အမေရိကန်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များကို အသုံးပြုခဲ့ပါသည်။
ထိုမူးယစ်ဆေးဝါးဂိုဏ်းများသည် အနောက်ကမ္ဘာခြမ်း၏ ISIS ဖြစ်ပါသည်။ သူတို့သည် ကောင်းမွန်သောလူများ မဟုတ်ပါ။
သူတို့သည် လူသတ်မှု၊ မုဒိမ်းမှု၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနှင့် ငွေညှစ်မှုတို့ကို အကြမ်းဖက်မှု၏ လက်နက်များအဖြစ် အသုံးပြုကာ လူ့ယဉ်ကျေးမှုကို စစ်ပွဲပြုနေသည့် ရန်သူများ ဖြစ်ပါသည်။
ISIS ကဲ့သို့ပင် သူတို့ကို သတ်ပစ်ခြင်း၊ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ရန်သူတိုက်ခိုက်ရေးသမားများအဖြစ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းများ ပြုလုပ်သင့်ပြီး လွှတ်ပေးရန် အခွင့်အရေး မရှိသင့်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့လည်း ထိုအတိုင်း လုပ်ဆောင်နေပါသည်။
ထိုရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အမေရိကန်သည် မူးယစ်ဆေးဝါးဂိုဏ်းများ အသုံးပြုသော လှေများကို ဖျက်ဆီးသည့် တိုက်ခိုက်မှု ဒါဇင်များစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ပင်လယ်နှင့် သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော မူးယစ်ဆေးဝါး ၉၇ ရာခိုင်နှုန်းကို တားဆီးနိုင်ခဲ့ပါသည်။
သင်တို့လည်း မြင်ကြပါသည်။ ၎င်းတို့သည် အလွန်လျင်မြန်စွာ ပျောက်ကွယ်သွားကြပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး သူတို့က ၉၇ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားပါသည်။
မည်သူမျှ ထိုသို့ဖြစ်နိုင်မည်ဟု မထင်ခဲ့ပါ။
**(23:48)**
၎င်းသည် ပို့ဆောင်ရေး၏ အဓိကအရင်းအမြစ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။
လွန်ခဲ့သော သုံးလက ဗင်နီဇွဲလားဂိုဏ်း **Tren De Aragua** ၏ ခေါင်းဆောင်ကို ကျွန်ုပ်တို့ ဖယ်ရှားခဲ့ပါသည်။
မက္ကဆီကိုသည် ကံမကောင်းစွာဖြင့် မူးယစ်ဆေးဝါးဂိုဏ်း အကြမ်းဖက်မှု၏ ဗဟိုချက်မ ဖြစ်နေပါသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ရန်သူမူးယစ်ဆေးဝါးဂိုဏ်းများ ထိန်းချုပ်ထားသည့် နယ်မြေနှင့် မိုင် ၂,၀၀၀ ရှည်လျားသော နယ်စပ်တစ်ခုကို မျှဝေနေရခြင်းသည် လက်ခံနိုင်စရာမဟုတ်ပါ။
ထို့ကြောင့် မက္ကဆီကိုသည် လူသားမျိုးနွယ်၏ ရန်သူများဖြစ်သော ထိုအဖွဲ့များထံမှ မိမိတို့မြေကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။
ကျွန်ုပ်၏ အစိုးရသည် ကျူးဘား၏ အခြေအနေကိုလည်း အခြေခံကျကျ ပြောင်းလဲရန် ကြိုးပမ်းနေပါသည်။ ထိုကွန်မြူနစ်အစိုးရသည် ယခင်က မကြုံဖူးသည့် ဖိအားအောက်တွင် ရှိနေပါသည်။
၎င်းသည် လုံးဝမအောင်မြင်သော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပါသည်။ ယခင်ကထက် ပိုမိုဆိုးရွားစွာ ကျရှုံးနေပြီး ပြိုလဲသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။
Marco Rubio သည် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုကို ကိုင်တွယ်နေပြီး ဆွေးနွေးမှုများ၏ အတွင်းပိုင်းအထိ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ပါဝင်နေပါသည်။
ဘာဖြစ်လာမည်ကို ကြည့်ကြပါစို့။
အမေရိကန်၏ အိမ်နီးချင်းဒေသတွင် နိုင်ငံခြားရန်ဘက်များအတွက် အခြေစိုက်ရာနေရာ ဖြစ်လာခွင့်ကို ကျွန်ုပ်တို့ ခွင့်ပြုမည်မဟုတ်ပါ။
ကျူးဘားအစိုးရသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်းရှိ လက်ဝဲအစွန်းရောက်များနှင့် ကွန်မြူနစ်ကွန်ရက်များနှင့် ဆယ်စုနှစ်များစွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ နိုင်ငံခြားရေးဌာနက ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ၎င်းတို့သည် Communist Party USA၊ Antifa နှင့် Democratic Socialists of America ကဲ့သို့သော အဖွဲ့များနှင့် ဆက်ဆံရေးများ တည်ဆောက်ခဲ့ကြပါသည်။
ကွန်မြူနစ်ဝါဒသည် အမေရိကသို့ မည်သည့်အခါမျှ ရောက်လာမည်မဟုတ်ပါ။ သို့သော် လွတ်လပ်မှုသည် ကျူးဘားသို့ ရောက်လာမည် ဖြစ်ပြီး လုံခြုံရေးနှင့် ဘေးကင်းမှုသည် မက္ကဆီကိုသို့ ရောက်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။
မက္ကဆီကိုအစိုးရနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆက်ဆံရေး အလွန်ကောင်းမွန်နေခြင်းအတွက် ကျွန်ုပ် အလွန်ဂုဏ်ယူပါသည်။
မက္ကဆီကိုနှင့် အလွန်ကြီးမားသော တိုးတက်မှုများ ရရှိခဲ့ပါသည်။ သူတို့လည်း မူးယစ်ဆေးဝါးဂိုဏ်းများကို မလိုလားကြပါ။
ထိုနေ့ရောက်လာသောအခါ ဤဒေသတစ်ခုလုံးသည် နေထိုင်ရန်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် ပိုမိုကောင်းမွန်၊ ပိုမိုလုံခြုံပြီး ပိုမိုလှပသော နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။
လွန်ခဲ့သောရက်အနည်းငယ်က ကျွန်ုပ် ကြေညာခဲ့သည့်အတိုင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် မြောက်အမေရိကတိုက်၏ မြောက်ဘက်နယ်စပ်နှင့် ပတ်သက်၍ မကြုံစဖူး သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကိုလည်း ရရှိခဲ့ပါသည်။
ထိုဒေသသည် မဟာဗျူဟာအရ အလွန်အရေးပါသော **Greenland** ဟု ခေါ်သည့် မြေဒေသကြီး ဖြစ်ပါသည်။
ထိုသဘောတူညီချက်ကို အံ့မခန်းလှပသောနိုင်ငံဖြစ်သည့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံနှင့် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
Greenland ပြည်သူများကိုယ်တိုင်ကလည်း ထိုနယ်မြေ၏ လုံခြုံရေးနှင့် လိုအပ်ချက်များအားလုံးအပေါ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအား အမြဲတမ်း ထိန်းချုပ်ခွင့် ပေးထားပါသည်။
**(26:11)**
အမေရိကန်တိုက်ကြီးနှင့် ဥရောပနှင့် အခြားနေရာများကို ကာကွယ်ရန် လိုအပ်သမျှကို ကျွန်ုပ်တို့ အပြည့်အဝ လုပ်ဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
အမေရိကန်၏ အတိအကျ ရေးသားထားသော ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ မည်သည့်အမေရိကန်ရန်ဘက်မျှ Greenland တွင် စစ်ရေးတည်ရှိမှု တည်ဆောက်ခွင့် သို့မဟုတ် အရေးကြီးသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပြုလုပ်ခွင့် ရှိမည်မဟုတ်ပါ။
သင့်လျော်သောနေရာများတွင် အကြီးစားစစ်ရေးတည်ရှိမှုကို ချက်ချင်း စတင်တည်ဆောက်မည် ဖြစ်ပါသည်။
အလွန်အရေးကြီးသော စစ်အခြေစိုက်စခန်းကြီး နှစ်ခုကို တည်ဆောက်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ဤသဘောတူညီချက်ကို ယနေ့နောက်ပိုင်းတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးမည်ဖြစ်ပြီး ဒိန်းမတ်နှင့် Greenland ၏ အံ့မခန်းကောင်းမွန်သော လူများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ရန် ကျွန်ုပ် မျှော်လင့်ပါသည်။
ထိုအရာသည် အလွန်ကောင်းမွန်သော အတွေ့အကြုံ ဖြစ်ခဲ့ပြီး အံ့မခန်းကောင်းမွန်သော အတွေ့အကြုံ ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။ ထိုသို့လုပ်ဆောင်ရင်း အလွန်ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေးတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။
အာတိတ်ဒေသနှင့် မြောက်အတ္တလန္တိတ်တွင် အမေရိကန်၏ တည်ရှိမှုကို တိုးချဲ့ခြင်းဖြင့် ဤသဘောတူညီချက်သည် အမေရိကအပြင် ဥရောပကိုလည်း ကာကွယ်ပေးပါသည်။
NATO ကိုလည်း ပိုမိုအားကောင်းစေပါသည်။ NATO တွင် ခေါင်းဆောင်ကောင်းတစ်ဦး ရှိပါသည်။
Mark၊ သင် ပရိသတ်ထဲတွင် ရှိနေကြောင်း ကျွန်ုပ်သိပါသည်။ သင်သည် အမှန်တကယ် ခေါင်းဆောင်ကောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ပါသည် — Mark Rutte ဖြစ်ပါသည်။
NATO သည် ယခင်က မည်သူမျှ မထင်ခဲ့သည့်အရာများကို လုပ်ဆောင်နေပြီး ယခုအခါ ယခင်ကထက် ပိုမိုအားကောင်းလာနေပါသည်။
**(27:24)**
NATO သည် ၎င်းတို့၏ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ကို ၂ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြှင့်တင်ရန် ဆောင်ရွက်နေပါသည်။ ထိုအရာသည် ၎င်းတို့အတွက် ပိုမိုကြီးမားသော ကာကွယ်ရေး ဖြစ်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။
ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းကြား အလွန်ဆိုးရွားသော စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် ကျွန်ုပ်တို့ ဆက်လက်ကြိုးပမ်းနေပါသည်။
ထိုစစ်ပွဲကြောင့် လစဉ် လူထောင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးနေကြပါသည်။
ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က Senator Lindsey Graham အား ဂုဏ်ပြုရန်အတွက် ကွန်ဂရက်က အတည်ပြုခဲ့သည့် အင်အားကြီးသော ဥပဒေသစ်တစ်ရပ်ကို ကျွန်ုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပါသည်။
ထိုဥပဒေသည် လိုအပ်ပါက ကျွန်ုပ်အား အသုံးပြုနိုင်မည့် အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ အာဏာများစွာ ပေးထားပါသည်။
သတ်ဖြတ်မှုများကို ရပ်တန့်ရန် အချိန်တန်ပါပြီ။
ကျွန်ုပ်တို့၏ First Lady ၏ ထူးခြားသော လုပ်ဆောင်ချက်များကိုလည်း အသိအမှတ်ပြုလိုပါသည်။
သူမသည် အိုးအိမ်စွန့်ခွာရသော ယူကရိန်းနှင့် ရုရှားကလေးငယ်များစွာကို ၎င်းတို့၏ မိသားစုများထံ လုံခြုံစွာ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ပါသည်။
First Lady ကို ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ အလွန်ကျေးဇူးတင်ပါသည်။
First Lady ဘယ်မှာလဲ။ First Lady ကို ကျွန်ုပ် မမြင်ရပါ။
**(28:24)**
သူမက ဒီနေရာတစ်နေရာမှာ ရှိနေမှာပါ။
First Lady ကို အလွန်ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ အလွန်ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။
သူမသည် ထိုကိစ္စအတွက် အလွန်ကြိုးစားခဲ့ပါသည်။
ယခုနှစ်တွင် သူမသည် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ပထမဆုံး First Lady ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အလွန်ကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။
ယနေ့တွင်လည်း ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လူငယ်များ၏ ဘဝတိုးတက်ကောင်းမွန်ရေးအတွက် အဖွဲ့ဝင် ၆၀ နီးပါး ပါဝင်သည့် **Fostering the Future Together** အစည်းအဝေးကို ဦးဆောင်ကျင်းပနေပါသည်။
ထို့အတွက် Melania ကို ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သင် လုပ်ဆောင်နေသည့်အရာသည် အလွန်ကောင်းမွန်ပါသည်။
ကုလသမဂ္ဂတွင် Ambassador Michael Waltz ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤအခန်းအတွင်းရှိ နိုင်ငံများစွာနှင့် ပူးပေါင်းကာ ကုလသမဂ္ဂသမိုင်းတစ်လျှောက် အကျယ်ပြန့်ဆုံး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ပါသည်။
**(29:10)**
ကျွန်ုပ်တို့သည် ကုလသမဂ္ဂဘတ်ဂျက်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် လျှော့ချခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း လျှော့ချခဲ့ပါသည်။ ကုလသမဂ္ဂဗျူရိုကရေစီအတွင်းရှိ ရာထူးပေါင်း ၄,၀၀၀ ကျော်ကိုလည်း ဖျက်သိမ်းခဲ့ပါသည်။
ကုလသမဂ္ဂတွင် အလွန်ကြီးမားသော အလားအလာ ရှိပါသည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကျွန်ုပ် ထိုအရာကို ပြောခဲ့ပါသည်။
သို့သော် မည်သူမျှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားခြင်းမရှိသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဗျူရိုကရက်များ၏ လက်ဝဲအစွန်းရောက် အစီအစဉ်များကို ချမှတ်နေခြင်းကို ရပ်တန့်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။
ပြီးခဲ့သည့်နှစ်တွင် ကျွန်ုပ်၏ အစိုးရသည် မထင်ရှားသော ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် **International Maritime Organization** က နိုင်ငံတကာ ရေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် ပထမဆုံး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကာဗွန်အခွန်ကို လျှို့ဝှက်စွာ သတ်မှတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုကို ဝင်ရောက်တားဆီးခဲ့ရပါသည်။
ထိုအခွန်သည် အလွန်ကြီးမားသော အခွန်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာ သင်္ဘောကုန်ကျစရိတ်များကို ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ၊ ထိုထက်ပင် ပိုမိုမြင့်တက်စေနိုင်ပါသည်။
ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အစိုးရ မရှိပါ။
ကျွန်ုပ် သမ္မတဖြစ်နေသရွေ့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခွန်လည်း ရှိမည်မဟုတ်ပါ။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် တန်းတူ—
**President Trump (30:00)**
…ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခွန်များ မရှိပါ။
**(30:02)**
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ထိန်းချုပ်မရတော့သော **International Criminal Court (ICC)** ဟုခေါ်သည့် အဖွဲ့အစည်းကိုလည်း လုံးဝ ဆန့်ကျင်ပါသည်။
အမေရိကန်စစ်သည်များ သို့မဟုတ် အခြားမည်သူမဆို ကျွန်ုပ်တို့အပေါ် တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိသော အမေရိကန်ဆန့်ကျင်သည့် တရားခုံရုံးတစ်ခုက စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း သို့မဟုတ် အတုအယောင်တရားစီရင်မှုများ ပြုလုပ်ခြင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ မည်သည့်အခါမျှ ခွင့်ပြုမည်မဟုတ်ပါ။
၎င်းတို့သည် ဆိုးယုတ်သော လူအုပ်စု ဖြစ်ပါသည်။
ICC အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအားလုံး ထို “ထိန်းချုပ်မရသော အဖွဲ့အစည်း” မှ တရားဝင် နုတ်ထွက်ကြရန် ကျွန်ုပ် တောင်းဆိုပါသည်။
**(30:39)**
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမှန်တကယ်ဖြစ်ပွားနေသော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများ အများအပြားရှိနေသော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ၏ ထိပ်တန်း လူ့အခွင့်အရေးအရာရှိများက အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ကလေးများကို transgender ဆိုင်ရာ ခွဲစိတ်ပြုပြင်မှုများမှ ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေများကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းအတွက် ဝေဖန်နေကြခြင်းသည်လည်း လက်ခံနိုင်စရာ မဟုတ်ပါ။
သူတို့လုပ်နေတာက မယုံနိုင်စရာ ဖြစ်ပါသည်။
သူတို့လုပ်နေတာက — ကျွန်ုပ်တို့ကလေးများကို transgender ဆိုင်ရာ ခွဲစိတ်ပြုပြင်မှုများ ပြုလုပ်နေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
**(31:08)**
Human Rights Council ၏ အရှက်မဲ့သော ဟန်ဆောင်သူများသည် ခရစ်ယာန်များအပေါ် ဖိနှိပ်ညှဉ်းပန်းမှုအကြောင်း ပြောဆိုရန် အနည်းငယ်မျှပင် မရှိကြပါ။
ခရစ်ယာန်များသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးတွင် ဖိနှိပ်ညှဉ်းပန်းခံနေရပါသည်။
၎င်းသည် ယုံကြည်ရန်ပင် မလွယ်ကူပါ။ ကျွန်ုပ် ကိုယ်တိုင်ပင် ထိုသို့ပြောရမည်ဟု မထင်ခဲ့ပါ။
သို့သော် ထိုအရာသည် ကာလကြာမြင့်စွာ ဖြစ်ပွားနေခဲ့ပါသည်။
ကမ္ဘာ့အဖိနှိပ်ဆုံးအစိုးရများ၏ ပြစ်မှုများ ရှိနေသော်လည်း သူတို့က အမေရိကန်ကို နယ်စပ်များ ဖွင့်ပေးပြီး ကမ္ဘာ့အန္တရာယ်အရှိဆုံးနေရာများမှ ဂိုဏ်းများနှင့် ရာဇဝတ်သားများ ဝင်ရောက်လာရန် တောင်းဆိုနေကြပါသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဆိုးဆုံးနေရာများမှ အဆိုးဆုံးလူများ ဝင်ရောက်လာရန် သူတို့က လိုလားကြပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့ကတော့ ယခု ထိုသို့ မလုပ်တော့ပါ။
ယခင်က လုပ်ခဲ့ကြပါသည်။ သို့သော် ယခုတော့ မလုပ်တော့ပါ။
**(31:46)**
ကုလသမဂ္ဂတွင် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည့် **UNESCO** ဟုခေါ်သော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံး ရှိနေခြင်းသည် အလွန်အမင်း ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေပါသည်။
သို့သော် ၎င်းတို့၏ မရပ်မနား အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုကို အားပေးခြင်းဖြင့် ထို “ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဝါဒီများ” သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးမြတ်ဆုံး ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ထူးခြားသော အမွေအနှစ်များကို ဖျက်ဆီးနေကြပါသည်။
**တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်ခွင့်သည် လူ့အခွင့်အရေးတစ်ရပ် မဟုတ်ပါ။ သို့သော် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေရန် အခွင့်အရေး ရှိပါသည်။**
ကျွန်ုပ်တို့သည် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိလိုပါသည်။ သင်တို့လည်း ထိုသို့ ဖြစ်သင့်ပါသည်။
**(32:21)**
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ယခုအခါ အလွန်များပြားစွာ ပြောဆိုနေကြသည့် Artificial Intelligence ကို ထိန်းချုပ်ရန် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အစီအစဉ်တစ်ခု တည်ဆောက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုကိုလည်း လုံးဝ ပယ်ချပါသည်။
ယခုမှစ၍ ၎င်းကို တရားဝင်အားဖြင့် **Super Intelligence** ဟု ခေါ်ဆိုမည် ဖြစ်ပါသည်။
“Artificial” ဟူသော စကားလုံးသည် ဉာဏ်ရည်သည် အတုအယောင်ဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်စေပါသည်။
၎င်းသည် အတုအယောင် မဟုတ်ပါ။ အမှန်တကယ် အံ့မခန်းကောင်းမွန်သော အရာတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။
သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့ သတိထားရမည် ဖြစ်ပါသည်။
အမှန်မှာ ၎င်းသည် ၎င်းကိုယ်စားပြုသည့် အဓိပ္ပာယ်နှင့်ပင် လုံးဝ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ပါသည်။
**(32:55)**
ယခုမှစ၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စာရွက်စာတမ်းများအားလုံးနှင့် မျှော်လင့်ရသည့်အတိုင်း ကမ္ဘာ့စာရွက်စာတမ်းများတွင်လည်း “Artificial” အစား ပိုမိုတိကျသော “Super” ဟူသည့် ဝေါဟာရကို အသုံးပြုသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။
ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် **Super Intelligence — SI** ဖြစ်ပါသည်။
SI။ ဒီလိုသုံးကြည့်ကြပါစို့။ ပိုကောင်းပါတယ်။
၎င်းသည် ပိုမိုကောင်းမွန်ပြီး ပိုမိုတိကျပါသည်။
ကျွန်ုပ်တွင် ထိုသို့ပြောင်းလဲနိုင်သော အာဏာရှိမရှိ ကြည့်ကြပါစို့။ ရှိနိုင်ပါသည်။ မရှိနိုင်ပါသည်။
မကြာမီ သိရပါမည်။
**(33:28)**
Super Intelligence။
နည်းပညာအသစ်ကြီးတိုင်းတွင် စိန်ခေါ်မှုများ ရှိပြီး Super Intelligence သည်လည်း ခြွင်းချက်မဟုတ်ပါ။
သို့သော် “၁၂ နှစ်အတွင်း လူတိုင်းသေဆုံးမည်” ဟု ပြောခဲ့ကြသူများပင် — ထိုအရာကို ကမ္ဘာကြီးပူနွေးမှုဟု ခေါ်ခဲ့ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် “climate change” ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့ကြပါသည်။ အကြောင်းမှာ ကမ္ဘာကြီးသည် ပူလာခြင်းမဟုတ်ဘဲ အေးလာနေသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ မည်သူမျှ မသေခဲ့ကြပါ။
ယခု AI သည် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးကို သတ်ပစ်မည်၊ စက်ရုပ်များက ကျွန်ုပ်တို့ကို တိုက်ခိုက်မည်၊ အရာအားလုံးသည် လုံးဝဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်လာမည်ဟု ပြောနေသူများသည် ထိုအုပ်စုတူတူပင် ဖြစ်ပါသည်။
ထိုအုပ်စုသည် Russia, Russia, Russia ဆိုသည့် လိမ်လည်မှု၊ Ukraine, Ukraine, Ukraine ဆိုသည့် လိမ်လည်မှု၊ climate change နှင့် open borders တို့ကို ဖန်တီးခဲ့သည့် အုပ်စု ဖြစ်ပါသည်။
မည်သူက AI ကို အနိုင်ရသည်ဖြစ်စေ — ယခု ကျွန်ုပ်က **SI** ကို အနိုင်ရသူက အနိုင်ရသည်ဟု ပြောပါသည် — မည်သူက အနိုင်ရသည်ဖြစ်စေ အနိုင်ရသူသည် ထိုအုပ်စု ဖြစ်ပါသည်။
**(34:28)**
ယခု ကျွန်ုပ်တို့သည် တရုတ်နိုင်ငံထက် အများကြီး ဦးဆောင်နေပြီး အခြားနိုင်ငံအားလုံးထက်လည်း ဦးဆောင်နေပါသည်။
ထိုအတိုင်း ဆက်လက်ထားရှိမည် ဖြစ်ပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့သည် အလွန်တိကျပြီး အလွန်ခိုင်မာစွာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
စက်မှုတော်လှန်ရေးထက်ပင် ကြီးမားလာနိုင်သည့် အရာတစ်ခု၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ကျွန်ုပ် မတားဆီးပါ။
လူအများက ၎င်းသည် စက်မှုတော်လှန်ရေး သို့မဟုတ် အင်တာနက်ထက်ပင် ပိုမိုကြီးမားမည်ဟု ပြောကြပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့ အလွန်သတိထားမည် ဖြစ်ပါသည်။
ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့တွင် တရားရေးဌာနရှိပြီး ဤကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်းကို အသုံးပြုပြီးဖြစ်ပါသည်။
အလွန်ထိရောက်စွာ အသုံးပြုခဲ့ပြီး အရာအားလုံးသည် အလွန်မြန်ဆန်စွာ အဆင်ပြေသွားခဲ့ပါသည်။
လိုအပ်ပါက အခြားဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့များလည်း ထိန်းချုပ်ပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။
သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့သည် Super Intelligence ကိုသာ အားပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။
၎င်းကို အားပေးမည် ဖြစ်ပြီး ချုပ်တည်းထားမည် မဟုတ်ပါ။
သို့သော် အနီးကပ် စောင့်ကြည့်မည် ဖြစ်ပါသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် Super Intelligence နယ်ပယ်တွင် ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင် ဖြစ်နေပြီး လုံခြုံစိတ်ချရသော၊ တာဝန်ယူမှုရှိသော နည်းလမ်းဖြင့် ဆက်လက်ဦးဆောင်သွားမည် ဖြစ်ပါသည်။
အမေရိကန်ပြည်သူများသည် မည်မျှကြီးမားသော သို့မဟုတ် မည်မျှခက်ခဲသော စိန်ခေါ်မှုဖြစ်စေ မည်သည့်နယ်နိမိတ်အသစ်မှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့သည့် နိုင်ငံမျိုး မဟုတ်ပါ။
**(35:35)**
အမေရိကန်ပြည်သူများသည် လွတ်လပ်မှုကို လွယ်ကူစွာ ရရှိခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀ ကြာပြီးနောက်လည်း ထိုလွတ်လပ်မှုကို ကျွန်ုပ်တို့ မည်သည့်အခါမျှ၊ မည်သည့်အခါမျှ၊ မည်သည့်အခါမျှ လက်လွှတ်မည်မဟုတ်ပါ။
ဤ New York City တွင်ပင် George Washington သည် ၁၇၇၆ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေးကြေညာစာတမ်းကို မိမိ၏ စစ်သည်များအား ဖတ်ကြားစေရန် အမိန့်ပေးခဲ့ပါသည်။
သူတို့သည် ထိုမသေဆုံးနိုင်သော စကားလုံးများကို ပထမဆုံးအကြိမ် ကြားနေရချိန်တွင် New York ဆိပ်ကမ်းကို ဖြတ်ကျော်ကြည့်လိုက်လျှင် လွတ်လပ်ရေးအကြောင်းတရားကို ချေမှုန်းရန် ရောက်ရှိလာသော ဗြိတိသျှကျူးကျော်တပ်များ၏ သင်္ဘော ၁၀၀ ကျော်နှင့် စစ်သားထောင်ပေါင်းများစွာကို တွေ့မြင်နိုင်ခဲ့ပါသည်။
မည်သူမျှ ရပ်တည်နိုင်မည်မဟုတ်ဟု ထင်ရပါသည်။
သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့ အနိုင်ရခဲ့ပါသည်။ ပြတ်ပြတ်သားသား အနိုင်ရခဲ့ပါသည်။
ထိုပထမဆုံးအမေရိကန်များ သိရှိခဲ့သည့်အရာမှာ ကြီးမြတ်သောမူဝါဒများကို ယုံကြည်ရုံမျှဖြင့် မလုံလောက်ကြောင်း ဖြစ်ပါသည်။
၎င်းတို့ကို ကာကွယ်ရန် ဆန္ဒ၊ သတ္တိနှင့် အင်အားလည်း ရှိရမည် ဖြစ်ပါသည်။
**(36:29)**
နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာ့ငါးဆယ်ခန့်ကြာပြီးနောက် ဤမြို့တစ်မြို့တည်းတွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျွန်ုပ်တို့ခေတ်၏ အရေးကြီးသော ဖြစ်ရပ်များကို ဆွေးနွေးရန် စုဝေးနေကြပါသည်။
ထိုအရာသည် ဤခန်းမအတွင်းရှိ နိုင်ငံတိုင်းအတွက် စိန်ခေါ်မှု ဖြစ်ပါသည်။
လူသားမျိုးနွယ်အားလုံး၏ ရန်သူများကို ဆန့်ကျင်၍ ခိုင်မာစွာနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်စွာ ရှေ့ဆက်သွားပါက၊
ကျွန်ုပ်တို့အား ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် သံသယများထဲသို့ လက်လျှော့ဝင်ရောက်စေလိုသူများ၏ အသံများကို ငြင်းပယ်ပါက၊
ကျွန်ုပ်တို့၏ ပြည်သူများအပေါ် ထမ်းဆောင်ရမည့် တာဝန်များမှ ထွက်ပြေးရန် ငြင်းဆိုပါက၊
ကျွန်ုပ်တို့သည် အတူတကွ ရဲရင့်သောလုပ်ဆောင်ချက်များဖြင့် ဤကမ္ဘာကြီးကို ပိုမိုလုံခြုံပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သော ကမ္ဘာကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ နိုင်ငံများကို ပိုမိုခိုင်မာစွာ ထားခဲ့နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ စီးပွားရေးများကို ပိုမိုကြီးမားစွာ တိုးတက်စေနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ကုလသမဂ္ဂတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး၊ သာယာဝပြောရေးနှင့် တရားမျှတမှုအကြောင်း ပြောဆိုရုံသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးတွင် ၎င်းတို့အတွက် ရပ်တည်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ ပြည်သူများအတွက် ယခင်ကထက် ပိုမိုတောက်ပ၊ ပိုမိုမျှော်လင့်ချက်ရှိပြီး ပိုမိုအံ့မခန်းသော အနာဂတ်တစ်ခုကို အတူတကွ တည်ဆောက်ကြမည် ဖြစ်ပါသည်။
**(37:29)**
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများအားလုံးကို ဘုရားသခင် ကောင်းချီးပေးပါစေ။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကိုလည်း ဘုရားသခင် ကောင်းချီးပေးပါစေ။
အလွန်ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
---
### မိန့်ခွန်းမှ အထူးဖော်ပြထားသော စာသား
**“There is no human right to illegal immigration.”**
**“တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်ခွင့်သည် လူ့အခွင့်အရေးတစ်ရပ် မဟုတ်ပါ။”**
**President Donald Trump**
**September 22, 2026**
**United Nations General Assembly**
ဤဘာသာပြန်ချက်သည် သင်တင်ပေးထားသော transcript ကို အခြေခံထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ transcript ထဲတွင် ပါရှိသော ကိန်းဂဏန်းများ၊ အမည်များနှင့် ပြောဆိုချက်များကို သီးခြားအတည်ပြုခြင်း မပြုလုပ်ထားပါ။
ARAKAN, THE LAND OF BUDDHISM(A Brief History of Mahamuani)Khaing Kyaw KyawAccording to almost all Arakanese chronicles, it is asserted that the Mahamuni Image was cast during the reign of King Candasuriya of Arakan in the middle of six century B.C. when the Lord Buddha in his life time made his sojourn to Dhanyawadi, the ancient city of Arakan.1 ( the old site of Dhanyawadi is situated on the focus of East longitude 93º 3´ and North Latitude 20º 52´).However the modern historians believe it may have been in the second century A.D.2 Among the several places where King Ashoka of India (273-236 B.C) had sent the Buddhist missionaries, it included the name "Mahinsaka". 3 Mahinsaka is the ancient name of Arakan.4 In the Rakhaing Medhapinnya Mawguan Lunga, it was composed such as that Rakkha Pura (Arakan) either possesses the name "Mahinsaka".The Indian people especially of Bengal call the Arakanese as "Magh" or "Mogh".5 Magh may have also been derived from Mahinsaka/Mahka/Makh which sounds "Magh" or "Mogh".6 In Bengali literature, the vowel (a) sounds as (o). The Bengali people may have called Arakanese as Magh/Mogh or Maghad in sense of the people from Mahinsaka (Arakan).Mahamuni Image and its Long EventsIn 81 A.D. the King Nagarasinda of Thayekhittaya (Burma) had made his journey to Arakan to worship the Mahamuni image.1 The King Suriya who ascended the throne of Arakan in 272 A.D had greatly devoted to it.2 Prince Mahataing Candra, founder of Chittagong, son of King Suriya (272-327 A.D) built a new temple at Mahamuni by the approval of his father.Before the accomplishment of it, the King Suriya had passed away and his son, prince Mahataing Candra, succeeded the throne in 327 A.D. He made a golden crown embellished with rubies and offered it to the Mahamuni image. During his rule in Arakan the Mahatheras from Ramanya (Mon) and Sri Lanka made the pilgrimage to the Mahamuni pagoda.3 He was succeeded by his son Suriya Candra.During the rule of King Suriya Candra in Arakan, the pedestal of the image was burnt down. He substituted it with a new one of marble stone and renovated the temple with the teak wood. After completing it he performed a great merit ceremony.4In 776 A.D. during the reign of King Pe Phru in Arakan, the alien from the North had settled in the east of the hill-site of Mahamuni Shrine. They dug the treasure stored under the pedestal of the image and set fire the building of Gandakudi (The location where the Mahamuni image was housed).5In 980 A.D. another settlement could be found from the wild northern part of the Arakan and they have occupied the area ofÿ Mahamuni. They tried to bring the image to their place and when it was unsuccessful they took the treasure and melted the statue. When they found it all in vain, the image was left behind. Thus the Mahamuni image could not be found out for three years and five months.6King Anawratha, founder of the first Burmese Dynasty in Burma, ( who ascended the throne of Pagan in 1044 A.D.), himself came to Arakan and tried to bring the image to Burma. Later he had given up his previous plan and constructed the new temple at the shrine and came back to Pagan.7Athinkhara Raza who became king of Pincha Dynasty of Arakan in 1068 A.D. rebeautified Mahamuni shrine again.8In 11 century A.D in time of King Foonthan of Pincha in Arakan, the King of Pagan sent fifty thousand warriors, five hundred ministers and a Mahathera. They encamped at Cetootaya and begged the permission from the Arakanese king for the construction of a new temple at the Mahamuni. After getting the agreement from the King Foonthan of Arakan, they built a new Gandakudi and planted the Sanga trees at four locations of the Mahamuni."9In 1103 A.D. the Paganians came to Arakan to confer Lakkyamunnan the throne of Arakan when it was in absence of king. They destroyed Mahamuni images and cut off the legs and hollowed the back in hunt for the treasure.10Mahamuni was being lost till six successors of Arakanese kings Lakkyamunnan, Thiharaza, Thakyawangree, Thakyawannge to Koliya in Arakan. The King Datharaza who succeeded the throne of Parin Dynasty of Arakan in 1123 A.D. tried to search for the lost image and found out it by the help of Mro Lord Rahoungla in the wild sinking up to the neck under the ground, the right hand broken and a big hole on the back. He brought it back to old Dhanyawadi and placed it on its former Katanyuta Hill.11King Ngahnaloon who succeeded the throne of Nerinsara in 1246 A.E. was the last King of Taung Ngoo Dynasty of Arakan. During his rule in Arakan, the temple of Mahamuni was ruined by a great storm.12In time of King Alaumaphru, successor of King Ngahnaloon (1246-1250 A.D.) and founder of Laungrek Dynasty (1250 to 1430 A.D.), the temple of Mahamuni had been rebuilt and it was burnt down again in 1354 A.D.13King Mong Saw Mon (1406-1433 A.D.) founded Mrauk U in 1430 A.D. He paved the road from Mrauk U to Mahamuni and dug several ponds and lakes along the way. In 1439 A.D. King Mong Khari (Ali Khan), the successor of Mong Saw Mon brought the Pitaka from Sri Lanka and offered them to the Mahamuni.14King Mong Ba or Mong Bun (Sri Suryachandra Dharm), (Jobouk Shah) (1531-1553 A.D.) made a great merit on the conquest of twelve towns of Bengal in 1536 A.D. He cast thousands of Buddha images resemble to Mahamuni and constructed many shrines and pagodas across Arakan, enshrined the images therein.15King Mong Razagree (1593-1612 A.D.), grand son of Mong Ba renovated the temple of Mahamuni and celebrated a one-thousand-monks ordination ceremony at the Mahamuni temple.16During the reign of Sandathudhamma (1652-1674 A.D.) the temple and Wunmana Kyi (rice store) were burnt down in 1647 A.D. The King constructed a new temple in 1658 A.D. and finished it in that era.17In 1674 A.D. the son of King Sandathu-dhamma, King Ukkabala succeeded the throne and made the pilgrimage to Mahamuni. In time of King Waradhamma who became king of Arakan in 1684 A.D., many monasteries and Uppasampada temples (where monk-ordination is performed) were build around the Mahamuni pagoda and eight thousand monks were ordained within one year.18In 1710 A.D., the Burmese king Thirimaha Thuradhamma had sent two missionaries of Weluthara and Sandataraza and they asked permission for the construction of a new temple at Mahamuni whereas the king of Arakan denied it.19In 1718 A.D. the palace of Mrauk U, the temple of Mahamuni, other 8000 monasteries and 800 Uppasampada Temples were built by the king of Arakan.20In 1761 and 1762 A.D. there was a pair of earthquake in Arakan and the roof and the walls of the temple were collapsed down. In 1764 A.D. the lord of Rembree succeeded the throne of Arakan by the name of Abayamaharaza. In Pratho (10th month of Arakanese Era, January) of the same year, the main temple of Mahamuni was burnt down and he reconstructed it in 1127 A.E. (1765 A.D).21During the reign of King Sandasumanaraza of Arakan, the king of Eve of Burma, Sinphyu Shin (Lord of white elephant), sent a delegation of pilgrimage led by Surinchakka to Arakan and they arrived at Mahamuni on Saturday of 8th waxing of Tawthalunn (6th month of A.E. September) in 1136 A.E. (1774 A.D.).22King Mahathamadaraza ascended the throne in 1784 A.D. and two years latter in 1784 there was a great flood of Gaiccapanadi (Kaladan river) which lasted for seven days. Among the people who sought shelter at the Mahamuni temple, the three women had given birth to three babies by the same time and a giant log reached onto the pedestal of Mahamuni Image. At night the people could hear the odd crises and sounds of trumpets and see the bad omens.On hearing such odd events, King Maha-thamadaraza came to the Mahamuni on Thursday of 14th waning of Waso in 1146 A.E. (1784 A.D.). On Saturday of 7th waning of Pratho in 1146 A.E., on 31st December 1784, the Burmese King Bodaw Maung Wyne occupied Arakan and took Mahamuni Image, and it reached at the Sagaing harbour on 2nd waning after Kasone full-moon in 1147 A.E. (1785 A.D.).23Mandalay Mahamyatmuni pagoda is the great Mahamuni Image of Arakan.INDEX1. Tun Shwe Khine (M.A.): "History of Mahamuni" (in Burmese), 1991.2. Dr. Qanungo: "History of Chittagong" (in English), 1986.3. Ahn Maung (M.A.): "2500 years of Buddhism" (in Burmese).4. However, the historians of India have identified "Mahinsaka" as present "Mysore" of India. Kyaw Zan tha (M.A.): "Buddhism in Arakan before Yedhamma" (Rakhine Tazaung Magazine), 1980, p.20.5. "Magh", nowadays, has the notorious sense as "Pirate" because the"Magh" or "Rakhaing" who were clever at the maritime warfare had often raided "Bengal" by the sea-route during the glorious age of golden "Mrauk U".6.a) More research works should be done on this view point.b) "Magh" is allied to Sanskrit word "Magh" which means "Superior". (Dr. Qanungo: "History of Chittagong", 1986.)c) Some scholars believe the word "Magh" is a derivation from "Maghada" of India. (San Tha Aung (M.A): The Mog or the Magh or the Arakanese in Bangladesh.) (Chittagong Gazetteer (Government of Bangladesh), 1974.)d) "Magh", in Bengali Literature, is pronounced "Mogh". So is "Mahinsaka" pronounced as "Mohinsoko" and may be corrupted into "Mohinsoko/ Mohko/ Mokh/ Mogh.1.a) Chan Htwan Oung: The Mahamuni Shrine in Arakan, J.B.R.S. (Journal of Burma Research Society).b) Oo Kala Maharazawin (in Burmese), Vol. III, p.104.c) Hmannanrazawin (in Burmese), Vol. III, p.104.2. Sandamalalungara, Rakhaing Razawunthaik-kyan (in Burmese), Vol.III, p.104.3.a) Rakhaing Razawunthaikkyan, Vol. I, p.286.b) Dr. Forchammer; The Mahamuni Pagoda, p.6.4. Kyauk Roe Razawun, (Palm scripture in Arakanese)5.a) Dr. Forchammer, The Mahamuni Pagoda, p.6.b) U Nyo Mya: Koombaung Shapoondaw, p.154.c) Rakhaing Razawunthaikkyan, Vol. I, p.307.d) Arakanese Princess Yaingcrong (Hantha-wadi Print) (in Arakanese), Stanza-14.8. Chan Htwan Oung, Mahamuni Shrine in Arakan. J.B.R.S., P.263.7. Rakhaing Razawunthaikkyan: Vol. I, p.3168. Dr. Forchammer: Arakan, p.6.9.a. Rakhaing Razawunthaikkyan: Vol. I, p.323.b. Dr. Forchammer: Arakan, p.6.10.a) Rakhaing Razawunthaikkyan: Vol. I, p.316b) San Shwe Bu: The Story of Mahamuni, J.B.R.S., P.22611.a) Rakhaing Razawunthaikkyan: Vol. I, p.130, 323, 329, 331.b) San Shwe Bu: The Story of Mahamuni, J.B.R.S., P.226, 227, 228c) Dhanyawadi Razawunthaikkyan, p.118.d) Dr. Forchammer: Mahamuni shrine in Arakan, p.265.e) Rakhaing Sgabre Razawun (Palm scripture in Arakanese), "Za" Sheet.f) Sara Ngame Razawun and Rhihoung Razawun (Manuscript copy from palm scripture).12.a) Dhanyawadi Razawunthaikkyan, p.120.b) Rakhaing Sgabre Razawun, (Palm Scripture), "Zau" Sheet.13.a) Dr. Forchammer: Mahamuni Pagoda, p.6.b) U Nyo Mya: Koombaung Shapoondaw, "Mahamuni History", p.155.14. Rakhaing Sgabre Razawun (Palm scripture in Arakanese), "Lau" Sheet.15. Ibid. (Twelve towns of Bengal are (1) Gatapalan (2) Kana (3) Chittagong (4) Padikhara (5)Tilinga (6) Comilla (7) Barisal (8) Moksuja (9) Dacca (10) Ganga-Sagara (11) Rounphru and (12)Sylhet.16. Ibid.17. Rakhaing Razawunthaikkyan, Vol. I., p.241.18. U Nyo Mya: Mahamuni History, p.155.19. Rakhaing Razawunthaikkyan, Vol. I., p.24320.a) Rakhaing Sgabre Razawun (Palm Scripture), "Taw" Sheet.b) Rakhaing Razawunthaikkyan, Vol. I, p.244.c) Dhanyawadi Razawunthaikkyan, Vol. I, p.277.21.a) Rakhaing Sgabre Razawun, (Palm Scripture), "Htan" Sheet.b) Rakhaing Razawunthaikkyan, Vol. I, p.270.c) Rakhaing Razawunthaikkyan, Vol. I, p.276, 279.22. Rakhaing Razawunthaikkyan, Vol. II, p.276, 279.23. Ibid.24. Arakanese Year (A.E.) English Year:1. Thanku 1. April2. Kasone 2. May3. Nanyone 3. June4. Waso 4. July5. Wakhaung 5. August6. Tawthalunn 6. September7. Wakywat 7. October8. Tansaungbone 8. November9. Nattaw 9. December10. Pratho 10. January11. Taboohtwe 11. February12. Taboung 12. MarchNote: The Arakanese months are not fixed with English months every year as mentioned in thetable.*( A.E. = Arakanese Era )### **အာရကန် — ဗုဒ္ဓဘာသာမြီ****(မဟာမုနိ၏ အကျဉ်းချုပ်သမိုင်း)** **ခိုင်ကျော်ကျော်****မဟာမုနိဘုရားသမိုင်း**ရခိုင်ရာဇဝင်ကျမ်းအစောင်စောင်တွင် မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်ကို ရခိုင်ဘုရင် **စန္ဒသူရိယမင်း** လက်ထက် သွန်းလုပ်သည်ဟု တညီတညွတ်တည်းဆိုပါသည်။ ဘီစီ (၆) ရာစုအလယ်ပိုင်းခန့်။ ထိုအချိန်က မြတ်စွာဘုရားသက်တော်ထင်ရှားဟိစဉ် ရခိုင်နိုင်ငံ၏ ရှိဟောင်းမြို့တော် **ဓညဝတီ** သို့ ကြွရောက်ခသည်ဟု ရခိုင်ရာဇဝင်များတွင် ဖော်ပြသည်။ ဓညဝတီမြို့ဟောင်း၏ တည်နီရာမှာ အရှိလောင်ဂျီကျု **၉၃ ဒီဂရီ ၃ မိနိ** နှင့် မြောက်လတ္တီကျု **၂၀ ဒီဂရီ ၅၂ မိနိ** တွင် တည်ဟိသည်။သို့သော် ခေတ်သစ်သမိုင်းပညာသျှင်များက မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်၏ မူလသမိုင်းသည် **ခရစ်နှစ် (၂) ရာစုခန့်** ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆသည်။အိန္ဒိယဘုရင် **အသောကမင်း** (ဘီစီ ၂၇၃–၂၃၆) က ဗုဒ္ဓသာသနာပြုများကို ဌာနအသီးသီးသို့ စေလွှတ်ရာ ထိုဒေသများအနက် **“မဟိံသက” (Mahinsaka)** ဟူသောအမည်လည်း ပါဝင်သည်။ **မဟိံသကသည် ရခိုင်ပြည်၏ ရှိဟောင်းအမည်** ဖြစ်သည်။ ရခိုင် *မေဓာပညာ မော်ကွန်းလင်္ကာ* တွင်လည်း ** “မဟိံသဟု၊ မည်ရသမိုင်း၊ ရခိုင်တိုင်းသို့" ဟု ရွီးသားဖော်ပြထားသည်။ ### **“မဂ်” သို့မဟုတ် “မော့ဂ်” ဟူသောအမည်**အိန္ဒိယလူမျိုးများ အထူးသဖြင့် ဘင်္ဂလားကုလားများက ရခိုင်ကို **“Magh” သို့မဟုတ် “Mogh”** ဟု ခေါ်သည်။ “Magh” ဟူသောစကားလုံးသည် **Mahinsaka/Mahka/Makh** အဖြစ် ဆင်းသက်လာပြီး “Magh” သို့မဟုတ် “Mogh” ဟူသော အသံဖြစ်လာနိုင်ဖွယ်ဟိသည်။ဘင်္ဂါလီစကားတွင် ** “a” သရသံသည် “o” သရသံအဖြစ် ထွက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘင်္ဂါလီကုလားများက ရခိုင်ကို “Magh/Mogh” သို့မဟုတ် “Maghad” ဟု ခေါ်ဆိုသည် **Mahinsaka (ရခိုင်) မှ လူများ** ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်နိုင်သည်။ ### **မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်နှင့် ရှည်လျားသော သမိုင်းဖြစ်ရပ်များ****ခရစ်နှစ် (၈၁) ခုနှစ်** တွင် သရေခေတ္တရာဘုရင် **နဂရသိန္ဒ** သည် ရခိုင်သို့ရောက်၍ မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်အား ဖူးမြော်ခသည်။**ခရစ်နှစ် (၂၇၂) ခုနှစ်** တွင် ရခိုင်ထီးနန်းကို ဆက်ခံသော **သူရိယမင်း** သည် မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်အား အလွန်ကြည်ညိုသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ သူ၏သားတော် ** မဟာတိုင်းစန္ဒြား** သည် ဖခင်ဘုရင်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် မဟာမုနိတွင် ကျောင်းတော်အသစ်တဆောင်ကို ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခသည်။ သို့သော် ထိုဘုရားကျောင်း မပြီးဆုံးမှီ **သူရိယမင်း ကွယ်လွန်** လားသဖြင့် မင်းသားမဟာတိုင်းစန္ဒြားသည် **ခရစ်နှစ် (၃၂၇) ခုနှစ်** တွင် ရခိုင်ထီးနန်းကို ဆက်ခံသည်။ သူသည် ပတ္တမြားများဖြင့် အလှဆင်အပ်သော **ရွှေသရဖူတခု** ပြုလုပ်ကာ မဟာမုနိအား ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခသည်။သူ၏အုပ်ချုပ်မှုကာလအတွင်း **ရာမည (မွန်) နှင့် သီရိလင်္ကာ** မှ မဟာထေရ်များသည် မဟာမုနိသို့ ဘုရားဖူးကြွရောက်ခသည်။ ထို့နောက် သူ၏သား **သူရိယစန္ဒြားမင်း** က ရခိုင်ထီးနန်းကို ဆက်ခံသည်။ **သူရိယစန္ဒရမင်း** လက်ထက်တွင် မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်၏ ပလ္လင်အောက်ခံ အဆောက်အဦး မီးလောင်ပျက်စီးသည်။ ထို့ကြောင့် မင်းသည် **စကျင်ကျောက်ဖြင့် ပလ္လင်အသစ်** ပြန်လည်တည်ဆောက်ပြီး ဘုရားကျောင်းကိုလည်း **ကျွန်းသစ်ဖြင့် ပြန်လည်ပြုပြင်** သည်။ ဆောက်လုပ်ပြီးစီးသောအခါ ကြီးစွာသော အလှူပွဲကျင်းပသည်။ **ခရစ်နှစ် (၇၇၆) ခုနှစ်** ရခိုင်ဘုရင် **ပဲဖြူမင်း** လက်ထက် မြောက်ဖက်မှ ရောက်လာသူများသည် မဟာမုနိတောင်ကုန်း၏ အရှိဖက်တွင် ခြီချနီထိုင်ခသည်။ ထိုသူများသည် မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်၏ ပလ္လင်အောက်တွင် မြှုပ်ထားသော ဌာပနာများကို တူးဖော်ပြီး **မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်ထားဟိရာ ဂန္ဓကုဋီတိုက်ကို မီးလျှို့ခသည်** ။**ခရစ်နှစ် (၉၈၀) ခုနှစ်** တွင်လည်း ရခိုင်မြောက်ပိုင်းမှ တောရိုင်းလူများ ရောက်ဟိလာပြီး မဟာမုနိကို သိမ်းပိုက်သည်။ သူရို့သည် မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်ကို မိမိနီရာသို့ ယူဖို့ကြိုးစားသော်လည်း မအောင်မြင်။ ထို့နောက် ဌာပနာများယူရန် ရုပ်ပွားတော်ကို အရည်ကြိုဖျက် ပြုလုပ်ခသည်။ ထိုအရာအားလုံး အလကားအချည်းနှီးဖြစ်သောအခါ ရုပ်ပွားတော်ကို ထိုနီရာတွင်ပင် ထားပစ်ခသည်။ ထိုသို့ဖြင့် **မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်သည် သုံးနှစ်နှင့် (၅) လခန့် ပျောက်ဆုံးနီခသည်**။မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးမင်းဆက်ကို တည်ထောင်သူ ပုဂံထီးနန်းကို အေဒီ (၁၀၄၄) ခုနှစ်တွင် နန်းတက်သော **အနော်ရထာမင်းကြီး** ကိုယ်တိုင် ရခိုင်သို့ ကြွရောက်ပြီး မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်ကို မြန်မာပြည်သို့ ပင့်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းခသည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ မူလအစီအစဉ်ကို စွန့်ပြီး မဟာမုနိ၌ ဘုရားကျောင်းသစ်တဆောင် ဆောက်လုပ်၍ ပုဂံသို့ ပြန်လတ်သည်။⁷ခရစ်နှစ် (၁၀၆၈) ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပဉ္စာမင်းဆက်၏ ဘုရင်ဖြစ်လာသော **အသင်္ခယာရာဇာမင်း** သည် မဟာမုနိဘုရားကို ထပ်မံမွမ်းမံသည်။⁸အေဒီ (၁၁) ရာစုအတွင်း ရခိုင်ပြည၏ ပဉ္စာမင်းဆက် **မင်းဘုန်းသန်** နန်းစံခိုက် ပုဂံဘုရင်သည် စစ်သည်တော် (၅၀,၀၀၀)၊ အမတ် (၅၀၀) နှင့် သံဃာတော်ဆရာမြတ်များကို စေလွှတ်၍ စေတုတ္တရာမြို့၌ စခန်းချပြီး မဟာမုနိ၌ ဘုရားကျောင်းသစ်တဆောင် ဆောက်လုပ်ရန် ရခိုင်ဘုရင်ထံ ခွင့်ပြုချက်တောင်းခံရာ ရခိုင်ဘုရင်မင်းဘုန်းသန်မှ သဘောတူသဖြင့် **ဂန္ဓကုဋီ အသစ်တဆောင်** ဆောက်လုပ်ပြီး မဟာမုနိဘုရား၏ ဌာနလေးဌာနတွင် စံကားပင်များ စိုက်ပျိုးခသည်။⁹အေဒီ (၁၁၀၃) ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ထီးနန်း မင်းမဲ့ကာလ ပုဂံပြည်သားများသည် **လက်ယာမင်းနန်** အား ရခိုင်ဘုရင်အဖြစ် နန်းတင်ရန် ရခိုင်သို့ လာရောက်လတ်သည်။ ထိုလူများသည် မဟာမုနိအားဖျက်ဆီးပြီး ရတနာရှာဖွီ၍ ခြီထောက်ကို ဖြတ်တောက်ကာ ရုပ်ပွားတော်၏ နောက်ကြောကို အပေါက်ဖောက်ကြသည်။¹⁰မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်သည် ရခိုင်ဘုရင်များဖြစ်သော **လက်ယာမင်းနန်၊ သီဟရာဇာ၊ သက္ကျဝန်ကြီး၊ သက္ကျဝန်ငယ်မှ ကောလိယမင်းအထိ** မင်းဆက်ခြောက်ဆက် ပျောက်ဆုံးနီခရသည်။အေဒီ (၁၁၂၃) ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပရိန်မင်းဆက် **ဒဿရာဇာမင်း** သည် ပျောက်ဆုံးနီသော မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်ကို ပြန်လည်ရှာဖွီလတ်သည်။ **မြို့လူမျိုးခေါင်းဆောင် ရအောင်လာ** ၏ အကူအညီဖြင့် ရှာဖွီရာ တောနက်အတွင်း မြီထဲသို့ လိုင်ဖင်းအထိ နစ်မြုပ်နီသော ရုပ်ပွားတော်ကို တွိရသည်။ ညာလက်တော်မှာ ကျိုးနီပြီး နောက်ကြောတွင်လည်း အပေါက်ကြီးပေါက်နီသည်။ ထို့နောက် ရုပ်ပွားတော်ကို **ဓညဝတီ** မြို့တော်ဟောင်းသို့ ပြန်လည်ပင့်ဆောင်ပြီး ယခင်တည်ဟိသော **ကတညုတတောင်** ၌ ပြန်တည်ထားခသည်။¹¹အေဒီ (၁၂၄၆) ခုနှစ်တွင် **ရခိုင်နေရိဉ္စရာ** ထီးနန်းကို ဆက်ခံသော **ငနှလုံးမင်း** သည် ရခိုင်တောင်ငူမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးဘုရင် ဖြစ်သည်။ သူ၏နန်းစံကာလအတွင်း မဟာမုနိဘုရားကျောင်းသည် မုန်တိုင်းကြောင့် ပျက်စီးခရသည်။¹²ငနှလုံးးမင်းအား ဆက်ခံသူ **လောင်းကြက်မင်းဆက် (၁၂၅၀–၁၄၃၀)** ကို တည်ထောင်သူ **အလောင်းမာဖြူမင်း** နန်းစံ (၁၂၄၆–၁၂၅၀) သည် မဟာမုနိကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သည်။ သို့သော် အေဒီ (၁၃၅၄) ခုနှစ်တွင် ထိုဘုရားကျောင်းသည် ထပ်မံမီးလောင်ပျက်စီးသည်။¹³**မင်းစောမွန်မင်း** (၁၄၀၆–၁၄၃၃) သည် အေဒီ (၁၄၃၀× ခုနှစ်တွင် **မြောက်ဦး** ကို တည်ထောင်သည်။ မြောက်ဦးမှ မဟာမုနိသို့ လားလာနိုင်ရန် လမ်းဖောက်ပြီး လမ်းတလျှောက် ရီတွင်းရီကန်များစွာကို တူးဖော်သည်။အေဒီ (၁၄၃၉) ခုနှစ်တွင် မင်းစောမွန်ကိုဆက်ခံသူ **မင်းခရီ (အလီခင်မင်း)** သည် သီရိလင်္ကာမှ ပိဋကတ်တော်များကို ပင့်ဆောင်လာပြီး မဟာမုနိဘုရား၌ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသည်။¹⁴**မင်းဘာ သို့မဟုတ် မင်းပင် (သီရိသူရိယစန္ဒြဓမ္မ) (Jobouk Shah)** (၁၅၃၁–၁၅၅၃) သည် အေဒီ (၁၅၃၆) ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂါ (၁၂) မြို့ကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် ကြီးစွာသော ကောင်းမှုပြုလုပ်သည်။ မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်နှင့် ပုံသဏ္ဍာန်တူသော ရုပ်ပွားတော်များကို ထောင်ချီသွန်းလုပ်ပြီး ရခိုင်တပြည်လုံး ဘုရားကျောင်းနှင့် စေတီပုထိုးများစွာတည်၍ ထိုရုပ်ပွားတော်များကို ဌာပနာသည်။¹⁵**မင်းရာဇာကြီးမင်း** (၁၅၉၃–၁၆၁၂) သည် မင်းဘာကြီး၏ မြီးတော်ဖြစ်ပြီး မဟာမုနိဘုရားကျောင်းကို ပြန်လည်မွမ်းမံသည်။ ထို့အပြင် မဟာမုနိဘုရားကျောင်းတွင် ရဟန်းတော်အပါး (၁,၀၀၀) ကို တပြိုင်နက်တည်း ရဟန်းခံပွဲ ကျင်းပသည်။¹⁶**စန္ဒသူဓမ္မမင်း** (၁၆၅၂–၁၆၇၄) နန်းစံချိန်အတွင်း (၁၆၄၇) ခုနှစ်တွင် မဟာမုနိဘုရားကျောင်းနှင့် **(ဝင်မနားကျီ)** မီးလောင်ပျက်စီးသည်။ မင်းကြီးသည် အေဒီ (၁၆၅၈) ခုနှစ်တွင် ဘုရားကျောင်းအသစ်တဆောင် ဆောက်လုပ်ပြီးစီးခသည်။ ¹⁷အေဒီ (၁၆၇၄) ခုနှစ်တွင် စန္ဒသူဓမ္မမင်း၏သားတော် **ဥက္ကဗလမင်း** သည် ရခိုင်ထီးနန်းဆက်ခံပြီး မဟာမုနိသို့ ဘုရားဖူးကြွရောက်သည်။အေဒီ (၁၆၈၄) ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ဘုရင် **ဝရဓမ္မမင်း** လက်ထက် မဟာမုနိစေတီတော်အနီး၌ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ **သိမ်ကျောင်း** အများအပြား တည်ဆောက်ပြီး တနှစ်အတွင်း ရဟန်း (၈,၀၀၀) ကို ရဟန်းခံပီးခသည်။¹⁸အေဒီ (၁၇၁၀) ခုနှစ်တွင် မြန်မာဘုရင် **သီရိမဟာသူရဓမ္မမင်း** သည် **ဝေလုသာရ** နှင့် **စန္ဒရာဇာ** ဟူသော သာသနာပြုပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးကို ရခိုင်သို့ စေလွှတ်သည်။ ၎င်းရို့က မဟာမုနိဘုရားတွင် ဘုရားကျောင်းအသစ်တဆောင် ဆောက်ခွင့်ပြုရန် တောင်းခံသော်လည်း ရခိုင်ဘုရင်က ခွင့်မပြုခပါ။¹⁹အေဒီ (၁၇၁၈) ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ဘုရင်သည် **မြောက်ဦးနန်းတော်၊ မဟာမုနိဘုရားကျောင်း၊ အခြားကျောင်းတိုက် (၈,၀၀၀) နှင့် သိမ်ကျောင်း (၈၀၀)** ကို တည်ဆောက်ခသည်။²⁰အေဒီ (၁၇၆၁ နှင့် ၁၇၆၂) ခုနှစ်များတွင် ရခိုင်၌ ငလျင်နှစ်ကြိမ်လှုပ်ရာ မဟာမုနိဘုရားကျောင်း၏ အမိုးနှင့် နံရံများ ပြိုကျခရသည်။အေဒီ (၁၇၆၄) ခုနှစ်တွင် ရမ်းပြည့်စားသည် ရခိုင်ထီးနန်းကို ဆက်ခံပြီး **အဘယမဟာရာဇာမင်း** ဟူသော ဘွဲ့ကို ခံယူသည်။ ထိုနှစ် ပြာသိုလတွင် မဟာမုနိဘုရားကျောင်းကြီး မီးလောင်ပြီး ထိုမင်းသည် **ရခိုင်နှစ် (၁၁၂၇) (အေဒီ ၁၇၆၅)** တွင် မဟာမုနိကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သည်။²¹ရခိုင်ဘုရင် **စန္ဒသူမနရာဇာမင်း** နန်းစံစဉ်တွင် မြန်မာအင်းဝဘုရင် **ဆင်ဖြူသျှင်** သည် **သူရိန်စကြာ** ဦးဆောင်သော ဘုရားဖူးကိုယ်စားလှယ်တဖွဲ့ကို ရခိုင်သို့ စေလွှတ်သည်။ ထိုအဖွဲ့သည် **ရခိုင်နှစ် (၁၁၃၆) ခု (အေဒီ ၁၇၇၄)၊ တော်သလင်းလဆန်း (၈) ရက်၊ စနီနိ** မဟာမုနိသို့ ရောက်သည်။²²**မဟာသမတရာဇာမင်း** သည် အေဒီ (၁၇၈၂) ခုနှစ်တွင် နန်းတက်သည်။ နှစ်နှစ်အကြာ အေဒီ (၁၇၈၄) ခုနှစ်တွင် **ကစ္စပနဒီ (ကုလားတန်မြစ်)** ရီကြီးပြီး ခုနစ်ရက်ကြာသည်။ထိုရီကြီးမှုကြောင့် မဟာမုနိဘုရားကျောင်းသို့ လာရောက်ခိုလှုံသူများအနက် မိမ္မသုံးဦး တချိန်တည်းတွင် အချေသုံးယောက် ဖွားမြင်သည်။ ထို့အပြင် သစ်တုံးကြီးတတုံးသည် မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်၏ ပလ္လင်တော်ရင်းအထိ ရောက်ဟိလတ်သည်။ ညအချိန်တွင် လူများသည် ထူးဆန်းသော အော်သံများ တံပိုးမှုတ်သံများကို ကြားရပြီး မကောင်းသော နိမိတ်များကို မြင်တွိကတ်ရသည်။ထိုသို့ ထူးဆန်းသောဖြစ်ရပ်များကို ကြားသိရပြီးနောက် **မဟာသမတရာဇာမင်း** သည် ရခိုင်နှစ် (၁၁၄၆) ခု **ဝါဆိုလပြည့်ကျော် (၁၄) ရက်၊ ကြသားပတီးနိ** တွင် မဟာမုနိသို့ ကိုယ်တိုင် ကြွရောက်လတ်သည်။ထို့နောက် ရခိုင်နှစ် (၁၁၄၆) ခု **ပြာသိုလပြည့်ကျော် (၇) ရက်၊ စနီနိ၊ ခရစ်သက္ကရာဇ် အေဒီ (၁၇၈၄) ခု ဒီဇင်ဘာ (၃၁) ရက်နိ** တွင် မြန်မာဘုရင် **ဘိုးတော်မောင်ဝိုင်း** သည် ရခိုင်ပြည်ကို သိမ်းယူပြီး **မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်ကို ယူဆောင်လားခသည်**။ ထိုရုပ်ပွားတော်သည် ရခိုင်နှစ် (၁၁၄၇) ခု **ကဆုန်လပြည့်ကျော် (၂) ရက်နိတွင် စစ်ကိုင်းဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်သည်။²³**မန္တလေး မဟာမြတ်မုနိဘုရား** သည် ရခိုင်ပြည်မှ ပင့်ဆောင်ယူလားသော (ရခိုင်မဟာမုနိ) ဘုရားကြီးဖြစ်သည်။ ယခုအခါ (ဘင်္ဂလီ) ခေါ်တော (ခိုးဝင်) မူဆလင်ကုလားများက (မဟာမုနိ) ကို သူရို့သွန်းလုပ်သည်ဟု သမိုင်းလိမ်လျှက် အသျှင်ခံလျှက်ဟိသည်။## အညွှန်း / ကိုးကားစာရင်း**၁။** Tun Shwe Khine (M.A.) — *History of Mahamuni* (မြန်မာဘာသာ), ၁၉၉၁။**၂။** Dr. Qanungo — *History of Chittagong* (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ), ၁၉၈၆။**၃။** Ahn Maung (M.A.) — *2500 Years of Buddhism* (မြန်မာဘာသာ)။**၄။** သို့သော် အိန္ဒိယသမိုင်းပညာရှင်များက “Mahinsaka” ကို အေဂုခေတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ **Mysore** ဒေသဟု သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ထားသည်။ Kyaw Zan Tha (M.A.) — *Buddhism in Arakan before Yedhamma*, Rakhine Tazaung Magazine, ၁၉၈၀၊ စာမျက်နှာ ၂၀။**၅။** “Magh” ဟူသောစကားလုံးသည် ဘင်္ဂလားတွင် “ပင်လယ်ဓမြ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် သုံးစွဲလျှက်ဟိသည်။ အကြောင်းမှာ “Magh” သို့မဟုတ် “Rakhaing” လူမျိုးများသည် ပင်လယ်ရီကြောင်းစစ်ပွဲကျွမ်း၍ **မြောက်ဦးခေတ်** အတွင်း ဘင်္ဂလားဒေသကို ပင်လယ်ရီကြောင်းမှ ဝင်ရောက်စိုးမိုးနိုင်ခ၍ဖြစ်သည်။**၆။**- (က) ဤအမြင်နှင့်ပတ်သက်၍ နောက်ထပ် သုတေသနများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်သည်။- (ခ) “Magh” သည် သက္ကတဘာသာ “Superior” “Magh” ဟူသေ စကားလုံးနှင့် ဆက်နွှယ်မှုဟိသည်။ (Dr. Qanungo — *History of Chittagong*, ၁၉၈၆)- (ဂ) ပညာသျှင်အချို့က “Magh” ဟူသော စကားလုံးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ “Maghada” မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယုံကြည်သည်။ (San Tha Aung (M.A.) — *The Mog or the Magh or the Arakanese in Bangladesh*, *Chittagong Gazetteer*, Government of Bangladesh, ၁၉၇၄)- (ဃ) ဘင်္ဂလီစာပီတွင် “Magh” ကို “Mogh” ဟု အသံထွက်သည်။ ထို့အတူ “Mahinsaka” ကို “Mohinsoko” ဟု အသံထွက်သည်။ သို့ဖြင့် “Mohinsoko/Mohko/Mokh/Mogh” ဟူ၍ ပြောင်းလဲလာနိုင်သည်။**၁။**- (က) Chan Htwan Oung — *The Mahamuni Shrine in Arakan*, J.B.R.S. (Journal of Burma Research Society)- (ခ) *Oo Kala Maharazawin* (မြန်မာဘာသာ), အတွဲ III၊ စာမျက်နှာ ၁၀၄။- (ဂ) *Hmannanrazawin* (မြန်မာဘာသာ), အတွဲ III၊ စာမျက်နှာ ၁၀၄။**၂။** Sandamalalungara — *Rakhaing Razawunthaik-kyan* (မြန်မာဘာသာ), အတွဲ III၊ စာမျက်နှာ ၁၀၄။**၃။**- (က) *Rakhaing Razawunthaikkyan*, အတွဲ I၊ စာမျက်နှာ ၂၈၆။- (ခ) Dr. Forchammer — *The Mahamuni Pagoda*, စာမျက်နှာ ၆။**၄။** *Kyauk Roe Razawun* (ရခိုင်ဘာသာ ပီစာ)**၅။**- (က) Dr. Forchammer — *The Mahamuni Pagoda*, စာမျက်နှာ ၆။- (ခ) U Nyo Mya — *Koombaung Shapoondaw*, စာမျက်နှာ ၁၅၄။- (ဂ) *Rakhaing Razawunthaikkyan*, အတွဲ I၊ စာမျက်နှာ ၃၀၇။- (ဃ) *Arakanese Princess Yaingcrong* (Hantha-wadi Print) (ရခိုင်ဘာသာ), အပိုဒ် ၁၄။**၈။** Chan Htwan Oung — *Mahamuni Shrine in Arakan*, J.B.R.S., စာမျက်နှာ ၂၆၃။**၇။** *Rakhaing Razawunthaikkyan*, အတွဲ I၊ စာမျက်နှာ ၃၁၆။**၈။** Dr. Forchammer — *Arakan*, စာမျက်နှာ ၆။**၉။**- (က) *Rakhaing Razawunthaikkyan*, အတွဲ I၊ စာမျက်နှာ ၃၂၃။- (ခ) Dr. Forchammer — *Arakan*, စာမျက်နှာ ၆။**၁၀။**- (က) *Rakhaing Razawunthaikkyan*, အတွဲ I၊ စာမျက်နှာ ၃၁၆။- (ခ) San Shwe Bu — *The Story of Mahamuni*, J.B.R.S., စာမျက်နှာ ၂၂၆။**၁၁။**- (က) *Rakhaing Razawunthaikkyan*, အတွဲ I၊ စာမျက်နှာ ၁၃၀၊ ၃၂၃၊ ၃၂၉၊ ၃၃၁။- (ခ) San Shwe Bu — *The Story of Mahamuni*, J.B.R.S., စာမျက်နှာ ၂၂၆၊ ၂၂၇၊ ၂၂၈။- (ဂ) *Dhanyawadi Razawunthaikkyan*, စာမျက်နှာ ၁၁၈။- (ဃ) Dr. Forchammer — *Mahamuni Shrine in Arakan*, စာမျက်နှာ ၂၆၅။- (င) *Rakhaing Sgabre Razawun* (ရခိုင်ဘာသာ ပီစာ), “Za” စာမျက်နှာ။- (စ) *Sara Ngame Razawun* နှင့် *Rhihoung Razawun* (ပီစာမှ ကူးယူထားသော လက်ရွီးမူ)**၁၂။**- (က) *Dhanyawadi Razawunthaikkyan*, စာမျက်နှာ ၁၂၀။- (ခ) *Rakhaing Sgabre Razawun* (ပီစာ), “Zau” စာမျက်နှာ။**၁၃။**- (က) Dr. Forchammer — *Mahamuni Pagoda*, စာမျက်နှာ ၆။- (ခ) U Nyo Mya — *Koombaung Shapoondaw*, “Mahamuni History”, စာမျက်နှာ ၁၅၅။**၁၄။** *Rakhaing Sgabre Razawun* (ရခိုင်ဘာသာ ပေစာ), “Lau” စာမျက်နှာ။**၁၅။** အထက်ပါအတိုင်း။ ဘင်္ဂလားမြို့ ၁၂ မြို့မှာ —၁။ Gatapalan ၂။ Kana ၃။ Chittagong ၄။ Padikhara ၅။ Tilinga ၆။ Comilla ၇။ Barisal ၈။ Moksuja ၉။ Dacca ၁၀။ Ganga-Sagara ၁၁။ Rounphru ၁၂။ Sylhet**၁၆။** အထက်ပါအတိုင်း။**၁၇။** *Rakhaing Razawunthaikkyan*, အတွဲ I၊ စာမျက်နှာ ၂၄၁။**၁၈။** U Nyo Mya — *Mahamuni History*, စာမျက်နှာ ၁၅၅။**၁၉။** *Rakhaing Razawunthaikkyan*, အတွဲ I၊ စာမျက်နှာ ၂၄၃။**၂၀။**- (က) *Rakhaing Sgabre Razawun* (ပီစာ), “Taw” စာမျက်နှာ။- (ခ) *Rakhaing Razawunthaikkyan*, အတွဲ I၊ စာမျက်နှာ ၂၄၄။- (ဂ) *Dhanyawadi Razawunthaikkyan*, အတွဲ I၊ စာမျက်နှာ ၂၇၇။**၂၁။**- (က) *Rakhaing Sgabre Razawun* (ပီစာ), “Htan” စာမျက်နှာ။- (ခ) *Rakhaing Razawunthaikkyan*, အတွဲ I၊ စာမျက်နှာ ၂၇၀။- (ဂ) *Rakhaing Razawunthaikkyan*, အတွဲ I၊ စာမျက်နှာ ၂၇၆၊ ၂၇၉။**၂၂။** *Rakhaing Razawunthaikkyan*, အတွဲ II၊ စာမျက်နှာ ၂၇၆၊ ၂၇၉။**၂၃။** အထက်ပါအတိုင်း။## ၂၄။ ရခိုင်နှစ်နှင့် အင်္ဂလိပ်နှစ်လများ ဆက်စပ်မှု| ရခိုင်လ | အင်္ဂလိပ်လ ||---|---|| ၁။ တန်းခူး | ဧပြီ || ၂။ ကဆုန် | မေ || ၃။ နံယုန် | ဇွန် || ၄။ ဝါဆို | ဇူလိုင် || ၅။ ဝါခေါင် | ဩဂုတ် || ၆။ တော်သလင်း | စက်တင်ဘာ || ၇။ ဝါကျွတ် | အောက်တိုဘာ || ၈။ တန်းဆောင်ဘုန်း | နိုဝင်ဘာ || ၉။ နတ်တော် | ဒီဇင်ဘာ || ၁၀။ ပြာသို | ဇန်နဝါရီ || ၁၁။ တပိုးထွဲ| ဖေဖော်ဝါရီ || ၁၂။ တပေါင်း | မတ် |**မှတ်ချက်။** ရခိုင်လများသည် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အင်္ဂလိပ်လများနှင့် အထက်ပါဇယားတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း အတိအကျ တထပ်တည်း မကျပါ။**(A.E. = Arakanese Era — ရခိုင်သက္ကရာဇ်)**
